MARCEL MAUSS – Locomotiva★Cooperativa https://locomotiva-cooperativa.org βιβλίο | καφέ | bar Fri, 21 Jan 2022 23:41:42 +0000 el hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.1.9 187551228 ΤΟ ΕΘΝΟΣ https://locomotiva-cooperativa.org/product/to-ethnos/ Fri, 21 Jan 2022 23:41:42 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9485 Το έργο του Mauss για το έθνος αποτελεί ουσιαστικά την πρώτη γαλλική κοινωνιολογική θεωρητική προσέγγιση στο ζήτημα του έθνους και δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι άρχισε να γράφεται μετά το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και τη Συνθήκη των Βερσαλλιών, μια περίοδο παράλογης αιματοχυσίας και παράλληλης συγκέντρωσης όλων των εξουσιών στο κράτος. […] Το έθνος για τον Mauss αποτελεί ένα περίπλοκο κοινωνικό γεγονός, μια αναδυόμενη ιστορική μορφή κοινωνικής οργάνωσης, που απαιτεί έρευνα, αλλά ταυτόχρονα και ένα πολιτικό όραμα, μια πολιτική αξία. Το έθνος δεν αποτελεί στατική οντότητα, αλλά μια ιστορική διαδικασία πύκνωσης του κοινωνικού ιστού, έναν ορίζοντα προς τον οποίο τείνουν τα σύγχρονα κράτη. Το ανολοκλήρωτο αυτό έργο, όπως το είχε συλλάβει και όπως αποτυπώνεται στα χειρόγραφά του, περιλαμβάνει και κάποια κεφάλαια για το ρόλο του σοσιαλισμού στην υλοποίηση του ανολοκλήρωτου εισέτι προτάγματος του έθνους. Θεωρεί, ωστόσο, ότι τα κεφάλαια που πραγματεύονται το έθνος αποτελούν προϊόν επιστημονικής ανάλυσης, ενώ τα κεφάλαια περί σοσιαλισμού (όπως άλλωστε και το δοκίμιο για τον μπολσεβικισμό) αποτελούν πολιτικές θέσεις οι οποίες στηρίζονται σε επιστημονική, εμπειρική και ιστορική ανάλυση των δεδομένων, σε μια προσπάθεια συγκρότησης μιας πολιτικής κοινωνιολογίας.
Οι εκτιμήσεις του Mauss για την Οκτωβριανή Επανάσταση συμπίπτουν εν μέρει και με άλλες εκτιμήσεις της εποχής, διαφέρουν, ωστόσο, κατά το ότι επισημαίνει ορισμένα θετικά στοιχεία στο όλο πρόγραμμα των μπολσεβίκων, τα οποία δεν μπορούν να κριθούν με τα κριτήρια των δυτικών κοινωνιών, αλλά με βάση τα ρωσικά ιστορικά και κοινωνικά συμφραζόμενα, με βάση μια ιδιαίτερα καθυστερημένη πολιτικά, οικονομικά και εκπαιδευτικά κοινωνία, καθημαγμένη από τους εσωτερικούς και εξωτερικούς πολέμους, τους λιμούς και τη χαοτική καθημερινότητα. Από αυτή την άποψη, όσα συνέβησαν στην μπολσεβικική επανάσταση «ούτε επιβεβαιώνουν ούτε διαψεύδουν το σοσιαλισμό», αλλά ούτε μπορεί να γενικευτούν και να αποτελέσουν πρότυπο και εξαγώγιμο επαναστατικό μοντέλο.
(Θ. Παραδέλλης, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

«Σ’ αυτόν τον τόμο συγκεντρώνονται τρία δοκίμια του Μαρσέλ Μος, πολύ σημαντικού κοινωνιολόγου του πρώτου μισού του 20ού αιώνα, ανηψιού και συνεχιστή του Εμίλ Ντιρκέμ αλλά και υποστηρικτή του γάλλου δημοκράτη σοσιαλιστή Ζαν Ζορές. (…) Γράφοντας το δοκίμιο για το έθνος το 1920 ο Μος υποστηρίζει ότι αυτή η «λέξη» έχει εισαχθεί πρόσφατα στην ειδική γλώσσα των νομικών και των φιλοσόφων, αλλά και των ίδιων των λαών. Οι έννοιες του μονάρχη, του κράτους και του νόμου προϋπήρχαν του έθνους. Η έννοια έθνος ως κοινωνιολογική κατηγορία ουσιαστικά εμφανίζεται με τους φιλοσόφους του 18ου αιώνα και με τις δύο επαναστάσεις. (…) Εξαιρετικά πυκνή και κατατοπιστική η Εισαγωγή του Θεόδωρου Παραδέλλη, ο οποίος μας εισαγάγει στα συγκείμενα και στο περιβάλλον των θέσεων του Μος για το έθνος, τον διεθνισμό και την μπολσεβικική επανάσταση». (Γιώργος Σιακαντάρης, bookpress.gr, 15/11/2020)

]]> 9485 ΚΟΙΝΩΝΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ https://locomotiva-cooperativa.org/product/koinoniologia-kai-anthropologia/ Sun, 17 Nov 2019 07:30:52 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/product/%ce%ba%ce%bf%ce%b9%ce%bd%cf%89%ce%bd%ce%b9%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%b1-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b1%ce%bd%ce%b8%cf%81%cf%89%cf%80%ce%bf%ce%bb%ce%bf%ce%b3%ce%b9%ce%b1/ «Λίγες διδασκαλίες παρέμειναν τόσο εσωτερικές ενώ συνάμα άσκησαν τόσο βαθιά επιρροή όσο εκείνη του Marcel Mauss. Μόνο όσοι γνώρισαν και άκουσαν τον Mauss μπορούν να αποτιμήσουν το χρέος τους απέναντί του και να εκτιμήσουν πλήρως τη γόνιμη σκέψη του μια σκέψη πυκνή και γι’ αυτό ενίοτε αδιαπέραστη, γεμάτη όμως αναλαμπές, με περιστροφικά διαβήματα που έμοιαζαν με εκτροπές τη στιγμή ακριβώς που η πιο απροσδόκητη διαδρομή οδηγούσε στην καρδιά του προβλήματος. Η επίδραση του Mauss δεν περιορίστηκε μόνο στους εθνογράφους, μηδενός εξαιρουμένου, αλλά επεκτάθηκε τόσο στους γλωσσολόγους, ψυχολόγους, ιστορικούς θρησκειών και ασιατολόγους, όσο και στον τομέα των κοινωνικών και των ανθρωπιστικών επιστημών» (Levi-Strauss). Εξετάζοντας τις Σχέσεις της ψυχολογίας και της κοινωνιολογίας, στο πρώτο από τα τέσσερα άρθρα του τόμου αυτού, ο Mauss προσανατολίζεται στη μελέτη «γεγονότων η κοινωνική φύση των οποίων διαπλέκεται άμεσα με τη βιολογική φύση του ανθρώπου». Ένα τέτοιο δείγμα, μια ακραία περίπτωσης της συλλογικής υποβολής πάνω στο άτομο, παρουσιάζεται στο Φυσικό αποτέλεσμα της ιδέας του θανάτου. Ο ίδιος προβληματισμός γύρω από τη σχέση ομάδας και ατόμου διέπει και τις Τεχνικές του σώματος, καθώς διαπιστώνει ότι κάθε κοινωνία επιβάλλει στο άτομο μια αυστηρά προσδιορισμένη χρήση του σώματός του. Στην Έννοια του προσώπου, τέλος, ιχνογραφεί τη βαθμιαία ανάπτυξη μιας κατηγορίας που έχουμε καταλήξει να θεωρούμε φυσική. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)
]]> 2138