ERNEST MANDEL – Locomotiva★Cooperativa

ΤΡΟΤΣΚΙ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:33:34 +0000

Οι “Εκδόσεις Εργατική Πάλη” κυκλοφορούν -για πρώτη φορά στην Ελλάδα- το βιβλίο του Ερνέστ Μαντέλ, Τρότσκι. Στη χώρα μας, μέχρι σήμερα, έχουν εκδοθεί αρκετά βιβλία του Λέον Τρότσκι (τα σημαντικότερα), έχουν εκδοθεί αρκετά λιβελογραφήματα της σταλινικής σχολής, έχουν γραφτεί χιλιάδες άρθρα, μικρά ή μεγάλα, φιλικά, ουδέτερα, εχθρικά ή συκοφαντικά, αλλά δεν υπήρχε μια συνολική παρουσίαση του έργου και της ζωής του.
Η πρόσφατη έκδοση του βιβλίου του Βίκτωρ Σέρζ, Τρότσκι, από τις εκδόσεις “Κοχλίας” το 2004, αν και είναι μια καλή και αντικειμενική βιογραφία, μόνο μερικά καλύπτει το κενό που υπήρχε. Όσο για την παλαιότερη έκδοση του βιβλίου του σ. Μαρινόπουλου, Το Κόκκινο Λιοντάρι, υπήρξε μια φιλότιμη και καλή προσπάθεια για το ελληνικό κοινό.
Μια συνολική παρουσίαση του έργου και της ζωής του Λέον Τρότσκι είναι ένα εξαιρετικά δύσκολο εγχείρημα. Ο Λέον Τρότσκι υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους, αν όχι ο μεγαλύτερος, διανοητές και πολυτάλαντους επαναστάτες μαρξιστές του 20ου αιώνα και ένας από του πολυγραφότερους ανθρώπους όλων των εποχών. Επιπλέον έζησε και έδρασε σε πάνω από 10 χώρες, συχνά διωκόμενος και απειλούμενος από το δολοφονικό χέρι του Στάλιν και της σταλινικής γραφειοκρατίας, ώσπου, τελικά, τον δολοφόνησε στις 20 Αυγούστου 1940, στο Καγιοακάν του Μεξικού.
Ο Ισαάκ Ντόυτσερ στην ογκώδη και μνημειώδη τρίτομη βιογραφία (Ο Άοπλος Προφήτης, Ο Ένοπλος Προφήτης, Ο Εξόριστος Προφήτης) για τον Τρότσκι λέει: “Τόσο πλούσια και λαμπρή ήταν η καριέρα του Τρότσκι που οποιοδήποτε μέρος ή τμήμα της θα αρκούσε για να γεμίσει τη ζωή οποιασδήποτε σημαντικής ιστορικής προσωπικότητας”. Μερικά μόνο από τα σημαντικότερα “κατορθώματά” του καταδεικνύουν τον ισχυρισμό του Ι. Ντόυτσερ. Σε νεαρή ηλικία (γεννήθηκε το 1879) συμμετείχε σ’ όλες τις μεγάλες διαμάχες της ρωσικής σοσιαλδημοκρατίας. Στην επανάσταση του 1905 ήταν πρόεδρος του Σοβιέτ της Πετρούπολης και έβαλε τις βάσεις της θεωρίας και της στρατηγικής της Διαρκούς Επανάστασης. Το 1917 ήταν πρόεδρος του Σοβιέτ της Μόσχας, πρόεδρος της Στρατιωτικής Επιτροπής του Σμόλνι και ηγέτης της Οκτωβριανής Επανάστασης. Ήταν επικεφαλής της ρωσικής αντιπροσωπείας στις συνομιλίες του Μπρέστ Λιτόφσκ, ιδρυτής και εμψυχωτής του Κόκκινου Στρατού και επικεφαλής του Εμφυλίου Πολέμου. Υπήρξε ο μέντορας της Κομμουνιστικής Διεθνούς και ο συγγραφέας των περισσότερων κειμένων των τεσσάρων πρώτων συνεδρίων της, και μετέφερε τα μηνύματά της στους εργάτες όλου του κόσμου με τη δύναμη και ακτινοβολία του Μαρξ και με ένα τόνο που είχε να ακουστεί από την εποχή του Κομμουνιστικού Μανιφέστου. Ήταν ο ηγέτης της Αριστερής Αντιπολίτευσης (1923-1929) και οι ιδέες που ανέπτυξε την ίδια περίοδο και μετέπειτα αποτελούν σε όγκο και ουσία από τα πιο σπουδαία και δραματικά κεφάλαια του Μπολσεβικισμού και του Κομμουνισμού. Ήταν πρωταγωνιστής στις μεγαλύτερες ιδεολογικές διαμάχες του 20ου αιώνα, διαπρύσιος κήρυκας και διανοητής της εκβιομηχάνισης, της σχεδιασμένης οικονομίας και, τελικά, ο συνήγορος όλων εκείνων μέσα στο μπολσεβίκικο κόμμα και όχι μόνο που αντιστάθηκαν στην έλευση του σταλινισμού. Ανέλυσε και είδε τον κίνδυνο που προέρχονταν από το φασισμό όσο κανένας άλλος στην εποχή του και πρότεινε πολιτικές για την αντιμετώπισή του. Τέλος, υπήρξε ο ιδρυτής της 4ης Διεθνούς, “το μεγαλύτερο έργο της ζωής του”, όπως λέει ο ίδιος και πράγματι οι κατοπινές εξελίξεις τον επιβεβαίωσαν. Αυτή η τεράστια κληρονομιά στην οποία ασφαλώς ο χρόνος προσθέτει βάρος και σχετικότητα ανήκει στο παγκόσμιο εργατικό κίνημα και συνολικά στην ανθρωπότητα.
Η παρούσα έκδοση είναι μετάφραση από το τελικό βιβλίο του Ε. Μαντέλ για τον Τρότσκι που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις “Verso”, το 1995, λίγο πριν τον θάνατό του (1992). […]
Είναι γνωστό ότι για το έργο και τη ζωή του Τρότσκι έχουν γραφτεί πάρα πολλά βιβλία. Ξεχωρίζουν, πέρα από του Ι. Ντόυτσερ που αναφέρθηκε, η τεράστια βιογραφία του Πιερ Μπουέ “Τρότσκι”, όπως επίσης και του Μπαρούζ Νη Παζ. Τέλος το Ινστιτούτο Λέον Τρότσκι […] εκδίδει τα Άπαντα του Τρότσκι. (Από τον πρόλογο της έκδοσης)

ΤΟ ΝΟΗΜΑ ΤΟΥ 2ΟΥ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:33:19 +0000

Το βιβλίο «Το Νόημα του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου» δεν είναι μια ακόμη ιστορία, του μεγαλύτερου ανθροπωσφαγείου που γνώρισε μέχρι σήμερα η ανθρωπότητα. Είναι αυτό που λέει ο τίτλος του το “Νόημα”, και όχι μια λεπτομερειακή ιστορική εξήγηση όλων όσων διαδραματίσθηκαν κατά τη διάρκεια του Μεγάλου Πολέμου. (. . .) ο Έρνεστ Μαντέλ συγκεντρώνει το ενδιαφέρον του σε θέματα όπως: η στάση της γερμανικής αστικής τάξης απέναντι στο Φασισμό και τον πόλεμο. Η στάση της βρετανικής και αμερικάνικης αστικής τάξης όπως και του Στάλιν και του σταλινικού καθεστώτος. Τα αίτια που οδήγησαν στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα όπλα, οι στρατηγικές κλπ που χρησιμοποιήθηκαν από όλα τα αντίπαλα στρατόπεδα. Οι επιστημονικές ανακαλύψεις, οι στρατηγικές καινοτομίες καθώς και οι πιο σημαντικές μάχες που τελικά καθόρισαν την έκβαση του πολέμου. Τέλος, ο συγγραφέας ξεκαθαρίζει τον χαρακτήρα του πολέμου και τον ρόλο των αντιστασιακών κινημάτων που εμφανίσθηκαν κατά την διάρκειά του. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΠΡΑΓΜΑΤΕΙΑ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΙΙ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:31:05 +0000

Οι Εκδόσεις Εργατική Πάλη επανεκδίδουν σε δύο τόμους το πολύ σημαντικό έργο του Ερνέστ Μαντέλ Μαρξιστική Πραγματεία της Οικονομίας, που έχει εξαντληθεί εδώ και πολλά χρόνια.
Στο μεγαλύτερο μέρος από τις 1100 περίπου σελίδες της Μαρξιστικής Πραγματείας ο αναγνώστης και ιδιαίτερα οι αγωνιστές του εργατικού κινήματος θα βρουν μια από τις πληρέστερες αναλύσεις της καπιταλιστικής οικονομίας (των νόμων κίνησης και της λειτουργίας της).
Ακόμη, ο Ερνέστ Μαντέλ αφιερώνει ένα μεγάλο μέρος του έργου του (περίπου 200 σελίδες) στην εξέταση της Σοβιετικής Οικονομίας, της οικονομίας της Μεταβατικής Περιόδου και της Σοσιαλιστικής Οικονομίας. Σήμερα, που οι χώρες του λεγόμενου υπαρκτού σοσιαλισμού δεν υπάρχουν, ο αναγνώστης θα διαπιστώσει πόσο εξαιρετική αλλά και διορατική ήταν η ανάλυση του Ε. Μαντέλ για τις οικονομίες αυτών των χωρών και θα βρει πολλές από τις αιτίες που τελικά οδήγησαν στην κατάρρευσή τους. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΟΝ ΕΥΡΩΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:30:56 +0000

Το βιβλίο αυτό αποτελείται από 11 δοκίμια πάνω στον ευρωκομουνισμό, από τα οποία πέντε γράφτηκαν σε διάφορες στιγμές για να δημοσιευτούν στην επιθεώρηση «Ινπρεκόρ» (πρόκειται για τα κεφάλαια 2, 3, 5, 7 και 10). Ξαναπλάστηκαν λίγο για να αποτελέσουν ένα σύνολο με τα άλλα έξι, που γράφτηκαν ειδικά για τούτο το βιβλίο. Παρά τις διαφορετικές ημερομηνίες της συγγραφής τους, αυτά τα δοκίμια στο σύνολό τους, κατά την άποψή μας, αποτελούν μια συνεκτική ανάλυση του ευρωκομμουνισμού, της προέλευσής του και των βαθύτερων ιστορικών ριζών του, της σημασίας του μέσα στα πλαίσια της βαθιάς κρίσης που συγκλονίζει την καπιταλιστική κοινωνία στη Δυτική Ευρώπη, των δεσμών του με τη γενική κρίση του σταλινισμού και των αντίκτυπών του μέσα στην ΕΣΣΔ και στις «λαϊκές δημοκρατίες». (Ερνέστ Μαντέλ, 18 Οκτώβρη 1977, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΜΑΡΞΙΣΜΟΥ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:29:53 +0000

Σε μια εποχή που πολλοί μετανοημένοι αριστερίζοντες χαρακτηρίζουν το Μαρξισμό ανίκανο να εξηγήσει τα νέα φαινόμενα αυτού του τελευταίου τετάρτου του 20ού αιώνα, ο Ερνέστ Μαντέλ μας υπενθυμίζει στο “Η Θέση του Μαρξισμού στην Ιστορία” ότι ο Μαρξισμός ασχολήθηκε από την αρχή του με όλες τις εξελίξεις στις κοινωνικές aioεπιστήμες και τα απελευθερωτικά κινήματα της εποχής του. Σε μια επισκόπηση των πολλαπλών πηγών της θεωρίας του Μαρξ και του Ένγκελς, αναγνωρίζει τη συγκεκριμένη συνεισφορά των δύο φίλων στους διάφορους επιστημονικούς κλάδους με τους οποίους καταπιάστηκαν: φιλοσοφία, πολιτική οικονομία, κοινωνική ιστορία, επαναστατική οργάνωση, αυτοοργάνωση της εργατικής τάξης, απελευθερωτικά κινήματα, διεθνισμό. Συμπεραίνοντας ότι ο Μαρξισμός “μονίμως διδάσκεται από τη συνεχώς εξελισσόμενη πραγματικότητα” και ότι είναι η συνειδητή έκφραση του πραγματικού κινήματος των εργαζομένων προς την απελευθέρωσή τους, ο Μαντέλ προτείνει μια φόρμουλα που προσφέρει μια διαλεκτική αλληλεπίδραση ανάμεσα στην καινοτομία και την επαλήθευση των καθιερωμένων αξιών. Αυτό το κείμενο βασίζεται σε μια σειρά από διαλέξεις που δόθηκαν στο Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας και Επιμόρφωσης. (Από την εισαγωγή της έκδοσης)

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΣΤΟ ΜΑΡΞΙΣΜΟ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:29:15 +0000

Αυτή η εισαγωγή στο μαρξισμό είναι το αποτέλεσμα πολυάριθμων εμπειριών από μαθήματα σε νεαρούς αγωνιστές, σε διάφορες εποχές στα τελευταία δεκαπέντε χρόνια. Βγαίνει μέσα από παιδαγωγικές ανάγκες έτσι όπως τις διαπιστώσαμε, και οι οποίες μπορούν να ποικίλλουν από χώρα σε χώρα, από περιβάλλον σε περιβάλλον. Αυτή η εισαγωγή δεν έχει επομένως την παραμικρή πρόθεση να χρησιμεύσει σαν “μοντέλο”. Παρόλο που περιέχει τα βασικά στοιχεία της θεωρίας του ιστορικού υλισμού, της μαρξιστικής οικονομικής θεωρίας, της ιστορίας του εργατικού κινήματος και προβλήματα στρατηγικής και τακτικής του εργατικού κινήματος στην εποχή μας, περιέχει επίσης μια “καινοτομία” που σε πρώτη όψη μοιάζει παραπλανητική: τόσο το κεφάλαιο για το διαλεκτικό υλισμό όσο και το κεφάλαιο που εκθέτει συστηματικά τη θεωρία του ιστορικού υλισμού βρίσκονται στο τέλος και όχι στην αρχή του βιβλίου. (…) (ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΟΛΟΓΟ ΤΗΣ ΕΚΔΟΣΗΣ)

ΓΙΑ ΤΟ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΟ ΚΟΜΜΑ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:29:01 +0000

Οι “Εκδόσεις Εργατική Πάλη” επανεκδίδουν το βιβλίο του Ε. Μαντέλ για την θεωρία του επαναστατικού κόμματος, που είχαν κυκλοφορήσει οι εκδόσεις “Πρωτοποριακή Βιβλιοθήκη” το 1984, με τον τίτλο “Εργατική Τάξη, Πρωτοπορία, Κόμμα”. Η έκδοση αυτή καλύπτει ένα σημαντικό κενό στην μαρξιστική φιλολογία, ιδιαίτερα μάλιστα, αν λάβει κανένας υπόψη ότι η σχετική βιβλιογραφία είναι πολύ περιορισμένη.
Τα τρία κείμενα (γραμμένα σε διαφορετικές χρονολογίες, το πρώτο το 1953, το δεύτερο το 1970 και το τρίτο το 1971) του Ε. Μαντέλ, παρά κάποιες επαναλήψεις σε ορισμένα σημεία, αποτελούν μια ενιαία συνεκτική μελέτη για την ανάπτυξη της ταξικής και επαναστατικής συνείδησης του προλεταριάτου, για τη λενινιστική θεωρία της οργάνωσης, για τις σχέσεις επαναστατικού κόμματος-πρωτοπορίας-μαζών. Δεν είναι μια απλή παράθεση των απόψεων των Μαρξ-Ένγκελς, των κλασικών του μαρξισμού και κυρίως του Λένιν, αλλά μια σύνθετη εργασία, πολύτιμη και μοναδική, για τη θεωρία του επαναστατικού κόμματος, δοσμένη από τον Ε. Μαντέλ με εκλαϊκευμένο τρόπο.
Χρόνια η αστική τάξη, η σοσιαλδημοκρατία, οι ρεφορμιστές γενικότερα -ιδιαίτερα σε περιόδους κρίσης του εργατικού κινήματος- προσπαθούν να ταυτίσουν τον επαναστατικό μαρξισμό και κυρίως το λενινισμό με το σταλινισμό. Στο σημείο που συγκεντρώνουν, σχεδόν αποκλειστικά, τα δηλητηριώδη βέλη τους, είναι η θεωρία του επαναστατικού κόμματος, που την παρουσιάζουν ως ένα σύνολο ανελεύθερων καταναγκαστικών οργανωτικών/πειθαρχικών κανόνων που οδηγούν στις σταλινικές δικτατορίες. Προς επίρρωση των απόψεών τους επικαλούνται και ορισμένες κριτικές που ακούσθηκαν μέσα από τις γραμμές του επαναστατικού μαρξισμού, όπως της Ρόζας Λούξενπουργκ και
του Λέον Τρότσκι (αργότερα παραδέχτηκαν το λάθος τους), τις οποίες χρησιμοποιούν εντελώς αποσπασματικά και απομονωμένα και κυρίως παραμορφωμένα. Η επίθεση αυτού του συρφετού στη θεωρία του επαναστατικού κόμματος, στοχεύει στην καλλιέργεια ενός κλίματος απάθειας και ιδιώτευσης, στο χτύπημα της οργανωμένης πάλης, και στο βάθος της, στο χτύπημα της προλεταριακής επανάστασης.
Στην πραγματικότητα η θεωρία του επαναστατικού κόμματος είναι κυρίως κοινωνική και πολιτική, εξετάζει τους όρους μεταβολής της ταξικής συνείδησης του προλεταριάτου σε πολιτική συνείδηση και εντελώς δευτερευόντως περιέχει οργανωτικά στοιχεία. […]
Το βιβλίο που κυκλοφορούν οι “Εκδόσεις Εργατική Πάλη” κάτω από το γενικό τίτλο “Για το Επαναστατικό Κόμμα”, και περιλαμβάνει τα τρία κείμενα του Ε. Μαντέλ είναι ένα βασικό συμπλήρωμα για την συγκρότηση των επαναστατών μαρξιστών. Για όσους πιστεύουν στην ανατροπή του βαρβάρου καπιταλιστικού/ιμπεριαλιστικού συστήματος και στην εγκαθίδρυση της σοσιαλιστικής κοινωνίας. (“Ε.Π”, από τον πρόλογο της έκδοσης)