Θέατρο – Locomotiva★Cooperativa

ΓΙΑ ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ

bookstore — Fri, 19 Nov 2021 17:28:53 +0000

Ο ΒσέΒολοντ Μέγερχολντ υπήρξε ένας μεγάλος ανακαινιστής του σοβιετικού και παγκόσμιου θεάτρου. Επιφανής σκηνοθέτης και θεωρητικός, επηρέασε ισχυρά με τις ιδέες του για τη Ζωική Μηχανική, το γκροτέσκο και το στιλιζάρισμα την τέχνη της υποκριτικής στον 20ό αιώνα. Ταυτόχρονα η πορεία και η δημιουργική του πρακτική συνδέθηκε άρρηκτα με την Οκτωβριανή Επανάσταση, από την οποία άντλησε έμπνευση για τον καινοτόμο ριζοσπαστισμό του. Το έργο του παρείχε με τη σειρά του ώθηση σε μεγάλους δημιουργούς όχι μόνο του θεάτρου αλλά και του κινηματογράφου, όπως οι Στανι-σλάφσκι, Μαγιακόφσκι, Μπρεχτ, Κουλέσοφ, Αϊζενστάιν.
Στην παρούσα συλλογή ο αναγνώστης θα βρει τα πιο σημαντικά, αδημοσίευτα στα ελληνικά, δοκίμια του Μέγερχολντ της περιόδου μετά το 1917, καθώς και μερικά από τα πρότερα γραπτά του σε νέες μεταφράσεις. Στο εισαγωγικό δοκίμιό της, η θεατρολόγος Μαρία Σικιτάνο παρακολουθεί ολόκληρη τη διαδρομή του μεγάλου σκηνοθέτη, από τα πρώτα του βήματα ως την τραγική εξόντωσή του από το σταλινικό καθεστώς. Παρουσιάζει και συζητά αναλυτικά τις συνεισφορές του και αποτιμά την επίδρασή του στους συγχρόνους του και στις μετέπειτα γενιές. Το βιβλίο προλογίζεται από τον ιδρυτή της θεατρικής ομάδας “Σημείο Μηδέν” Σάββα Στρούμπο. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΗΣ

bookstore — Sun, 10 Oct 2021 20:18:32 +0000

Δεν έχουν όλες οι Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες Ζωγραφικής θέμα θρησκευτικό. Χωρίς αμφιβολία βέβαια η Γέννηση του Χριστού έχει παρουσιαστεί στη ζωγραφική με αναρίθμητους και διαφορετικούς τρόπους ανά τους αιώνες.
Η έλευση του Θείου Βρέφους στη γη και οι υπόλοιπες ιστορίες που συνδέονται με αυτή απεικονίστηκαν από τους καλλιτέχνες με ευλάβεια και πίστη, αλλά και με πολυτέλεια ή θεατρικότητα. Όμως δεν αποτελούν μόνο οι θρησκευτικές σκηνές την κατάλληλη εικονογράφηση της εορταστικής περιόδου. Στο βιβλίο αυτό παρουσιάζονται επίσης έργα με θέμα τους τα έθιμα των Χριστουγέννων, της Πρωτοχρονιάς και των Θεοφανίων, τις παραδόσεις, τα δώρα και τις συνήθειες των εορταστικών ημερών. Ανάμεσα στις ιστορίες αυτές μάλιστα ο αναγνώστης θα εντοπίσει και ζωγραφικά έργα που δεν φιλοτεχνήθηκαν για να τιμήσουν τη Γέννηση του Ιησού, αλλά απεικονίζουν την ομορφιά του χειμωνιάτικου τοπίου, το ιδανικό χριστουγεννιάτικο σκηνικό. Και άλλα που με το πέρασμα του χρόνου παρερμηνεύτηκαν ή επανερμηνεύτηκαν για να συνοδεύσουν εορταστικές ευχές. Ποιος επινόησε το ομοίωμα της φάντης του Χριστού, ποια σχέση μπορεί να έχουν δυο χαριτωμένα αγγελάκια με το θάνατο ενός ισχυρού πάπα, ποιος διάσημος καλλιτέχνης φιλοτεχνούσε ευχετήριες κάρτες για βιοπορισμό και ποιος ήταν εκείνος που αποκάλυψε την «πραγματική» ταυτότητα
του αγίου Βασίλη στα παιδιά; Οι απαντήσεις βρίσκονται στις Χριστουγεννιάτικες Ιστορίες Ζωγραφικής, μαζί βέβαια με την εξιστόρηση της ζωής των ίδιων των καλλιτεχνών και τις ιστορικές και καλλιτεχνικές συνθήκες που συνέβαλαν στη φιλοτέχνηση των ξεχωριστών αυτών έργων. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΜΑΚΒΕΘ

bookstore — Fri, 02 Apr 2021 15:34:38 +0000

Δράμα σε πέντε πράξεις και είκοσι οχτώ σκηνές.

Τον Μάκβεθ του Σαίξπηρ διαβάσαμε με μεγάλη ευχαρίστηση στην υποδειγματική και βαθύτατη μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά. Ο Μάκβεθ είναι η συντομότερη τραγωδία του Σαίξπηρ. Συνίσταται στις πέντε πράξεις ενός “εφιάλτη”, που αρχίζουν και τελειώνουν εν ριπή οφθαλμού. Ο Μάκβεθ είναι στρατηγός στον στρατό του Σκότου βασιλιά Ντάνκαν και θέλει να καταλάβει την εξουσία για να το πετύχει αυτό θα διαπράξει μια σειρά από φόνους -τον έναν μετά τον άλλον-, ύστερα από προτροπή της γυναίκας του, της Λαίδης Μάκβεθ. Στο τέλος της τραγωδίας θα πεθάνει από το χέρι του ευγενούς Μάκνταφ, αφού οι φόνοι του θα έχουν αποκαλυφθεί.
Ο Μάκβεθ έχει καταπνίξει μια επανάσταση και είναι δυνατόν να γίνει βασιλιάς, και έτσι πρέπει να γίνει – επιταγή της μοίρας. Δολοφονεί γι’ αυτόν τον λόγο τον νόμιμο ηγεμόνα Ντάνκαν. Αυτό όμως δεν είναι αρκετό πρέπει να δολοφονήσει και τους μάρτυρες του εγκλήματος αλλά και όσους υποψιάζονται κάτι γι’ αυτό, κι όχι μόνον αυτούς αλλά και τους γιους και τους φίλους εκείνων που δολοφόνησε. Τελικά πρέπει να σκοτώσει τους πάντες, γιατί όλοι είναι εναντίον του. Ήταν ένα πεπρωμένο που ο ίδιος δεν επέλεξε – το αποφάσισαν οι πανούργες μάγισσες, οι μοίρες, και του το επιβάλλουν, απόφαση που θα υλοποιηθεί μέσα από τη μεσολάβηση της γυναίκας του Λαίδης Μάκβεθ, δημιουργώντας έτσι ακόμη έναν καταραμένο ανάμεσα στους τόσους μεταξύ των δυστυχισμένων που έζησαν – και που θα ζήσουν.
Το θέμα της εξουσίας είναι το κεντρικό στην εν λόγω τραγωδία, με το οποίο συνέχονται και τα άλλα θέματα του έργου, που είναι ο φόνος και ο φόβος. Όλα μαζί συνθέτουν ένα ερώτημα που απασχόλησε τους ανθρώπους από καταβολής κόσμου: το θέμα του πεπρωμένου. Ο Μάκβεθ δεν είναι πραγματικό πρόσωπο, μα μια φιγούρα που υποβαστάζει το ασήκωτο πεπρωμένο της τελικής κατάρρευσης ύστερα από μια τραγική κορύφωση και φριχτό μαρτύριο του ίδιου του Μάκβεθ. […] (Δήμος Μαρουδής, Ελευθεροτυπία, 28/8/2009)

ΟΤΑΝ ΞΥΠΝΗΣΟΥΜΕ ΕΜΕΙΣ ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ

bookstore — Wed, 23 Dec 2020 17:54:42 +0000

Οι σχέσεις των ιψενικών τριγώνων ξεκινούν σαν παιχνίδι, με απώτερο σκοπό την απόρριψη των παρωπίδων που πνίγουν τις συνειδητές και ασυνείδητες επιλογές. Στο παρόν έργο οι ήρωες κινούνται πέρα από την κοινωνική ηθική, τις εποχές, τους προορισμούς και τα καθήκοντα, διότι ήδη κουβαλάνε με κόπο το βαρύ φορτίο της ύπαρξής τους και το μόνο που επιζητούν είναι να ξορκίσουν την προσωπική τους ερημία καταφεύγοντας σε ακραίες λύσεις. Ως και το παιχνίδι εδώ αποδείχτηκε αυταπάτη, ως και η επιδίωξη ενός απώτερου σκοπού -της δημιουργίας ενός έργου τέχνης- αποδείχτηκε πλάνη.
Οι δύο ήρωές μας, ο Ρούμπεκ και η Ιρένα, συνειδητοποιούν πως αιτία της υπαρξιακής μας αγωνίας είναι η ίδια η γέννησή μας και αποφασίζουν να δώσουν τέλος σε ένα παιχνίδι χωρίς νόημα και σκοπό, όταν πια κάθε ψευδαίσθηση, κάθε ζωτικό ψεύδος, κάθε ιδεολόγημα που συντηρεί την ύπαρξη έχει αποδειχτεί αδύναμο να προσφέρει ίαση στην ασφυκτιώσα μέσα στα αδιέξοδά της ψυχή. Το παιχνίδι τελειώνει με τα μοναδικά λόγια της Καλόγριας, “Ειρήνη υμίν”, δίνεται δηλαδή ένα μεταφυσικό φινάλε εκεί όπου η ζωή δεν μπόρεσε να προσφέρει λύση. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΒΡΙΚΟΛΑΚΕΣ

bookstore — Wed, 23 Dec 2020 17:46:11 +0000

Το έργο ξεκινάει ως απλό αστικό δράμα για να εξελιχθεί σε τραγωδία. Το αδιέξοδο που βιώνουν η κυρία Άλβινγκ και ο γιος της Όσβαλντ κάνει να ξυπνήσουν μέσα τους τύψεις για το παρελθόν που ζουν ανάμεσά τους σαν «βρικόλακες». Ο Ίψεν καταγγέλλει την υποκρισία του κλήρου, τη χαλάρωση του οικογενειακού ιστού και την οικοδόμηση μιας κοινωνίας θεμελιωμένης στο ψεύδος και τη συμβατικότητα. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

Ο ΠΕΔΡΟ ΚΑΙ Ο ΛΟΧΑΓΟΣ

bookstore — Tue, 16 Jun 2020 14:02:35 +0000

Ο Μπενεντέτι επέλεξε να μιλήσει για τα βασανιστήρια και τη σχέση βασανιστή-βασανιζόμενου μέσα από ένα θεατρικό έργο τεσσάρων πράξεων, όπου κάθε ιντερμέδιο ανάμεσα στις πράξεις σηματοδοτεί κι έναν ακόμη γύρο ολοένα και κλιμακούμενων βασανιστηρίων για τον κρατούμενο. Μέχρι να αρχίσει η επόμενη πράξη και να πάρει τη σκυτάλη ο “καλός” της υπόθεσης, ο ανακριτής, που με όλη την αλαζονεία της τρομερής του εξουσίας είναι σίγουρος ότι θα τον κάνει να μιλήσει και βέβαια να αποδεχθεί την ήττα του.
Ο κρατούμενος κρατάει και τελικά καταφέρνει να τον νικήσει μέσα από την άρνησή του. Είναι ο θρίαμβος της αντίστασης, η ηθική ανωτερότητα του αγωνιστή και το δίκιο του αγώνα του τέτοιο. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:33:43 +0000

Το πρώτο από τα κείμενα του μικρού αυτού βιβλίου γράφτηκε τον Μάιο του 2012, την επαύριο της πρώτης μεγάλης εκλογικής επιτυχίας της Χρυσής Αυγής. Το δεύτερο σχετίζεται με τη βίαιη δημόσια εμφάνισή της προς υπεράσπιση της Ορθοδοξίας, με αφορμή τη θεατρική παράσταση του Corpus Christi στην Αθήνα. Η οπτική του κειμένου αυτού, που έχει ως θέμα του τη βλασφημία, ορίζει την οπτική και των άλλων τεσσάρων κειμένων που ακολουθούν: η νεοναζιστική Χρυσή Αυγή, η παγανιστική, αντισημιτική, αντιισλαμική και ό,τι άλλο κακό βάλει ο νους του ανθρώπου, είναι ταυτόχρονα και μια αντιχριστιανική οργάνωση. Την οργάνωση αυτή έχει ως εκ τούτου υποχρέωση, αρχικώς και κυρίως, να την καταγγείλει ρητά και να την αποδοκιμάσει η ίδια η Εκκλησία. Παράλληλα εξηγούνται και οι λόγοι για τους οποίους δυσκολεύεται να το κάνει.
Στα έξι αυτά κείμενα πρόσθεσα δύο παλαιότερα για τον Ορθόδοξο αντισημιτισμό και φονταμενταλισμό, γιατί έκρινα ότι το πνευματικό κλίμα που περιγράφουν φωτίζει τους λόγους οι οποίοι εμποδίζουν την Ορθόδοξη Εκκλησία να αποδοκιμάσει δίχως περιφράσεις τη Χρυσή Αυγή.
Μέσα στη δίνη της οικονομικής κρίσης και τον κοινωνικό πόνο της ανεργίας, πολλοί είναι εκείνοι που υποτιμούν σήμερα τον κίνδυνο της Χρυσής Αυγής. Κάνουν λάθος. Όταν η νεοναζιστική μπόρα περάσει, ας μη θεωρήσουν πάντως ότι είχαν δίκιο που δεν ανησυχούσαν. Η μπόρα τούτη θα περάσει, επειδή ορισμένοι άλλοι, μέσα στην ίδια αυτή δίνη, δεν την υποτίμησαν μα την αντιπάλεψαν. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο ΓΚΡΕΚΟ ΣΤΗ ΜΕΓΑΛΗ ΟΘΟΝΗ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:31:37 +0000

ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΔΡΑΜΑ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:30:33 +0000

Στο βιβλίο συνενώνονται άρθρα και μελέτες που το αντικείμενό τους περιστρέφεται γύρω από τη γερμανόφωνη δραματολογία. Είναι μια περιοχή που, ενώ έχει αδιαμφισβήτητη σημασία και σημαντική συμβολή στη διαμόρφωση του ευρωπαϊκού δράματος, παραμένει, προφανώς εξαιτίας των γλωσσικών δυσκολιών, σχετικά άγνωστη στην Ελλάδα, όπου περισσότερο φτάνει ο απόηχος μόνο της γενικότερης καταξίωσης, όχι όμως και αυτή η ίδια η γερμανόφωνη δραματουργία ή οι προβληματισμοί γύρω από αυτήν. (. . .) (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

Η ΤΡΑΓΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΑΜΛΕΤ, ΠΡΙΓΚΙΠΑ ΤΗΣ ΔΑΝΙΜΑΡΚΙΑΣ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:30:14 +0000

Το ηθικό δίλημμα του Άμλετ, να πάρει εκδίκηση για τον δολοφονημένο του πατέρα δίχως ταυτόχρονα να παραβεί τις ηθικές αρχές του, να αποδώσει δικαιοσύνη σύμφωνα με τη λογική και τον νόμο και όχι σύμφωνα με τα πάθη της συγκυρίας, είναι περισσότερο επίκαιρο από ποτέ: το ερώτημα του Άμλετ, να ζει κανείς ή να μην ζει σε ένα κόσμο που κυβερνά η διαφθορά, σήμερα που διάφοροι αυτόκλητοι κήνσορες αναλαμβάνουν «στο όνομα του λαού» να πάρουν τη δικαιοσύνη στα χέρια τους, αποκτά συγκεκριμένη αξία για τον σύγχρονο αναγνώστη.
Η νέα τολμηρή μετάφραση του πιο γνωστού σεξπιρικού έργου από τον δοκιμασμένο και πολυβραβευμένο συγγραφέα και μεταφραστή Παύλο Μάτεσι απαιτεί δικαίως τη σύγκριση με τις προηγούμενες εκδοχές. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο Άμλετ δεν χαρακτηρίζεται ως ο καταθλιπτικός αντιήρωας που θα αναφωνήσει το περίφημο “Να ζει κανείς ή να μη ζει”, φράση που, με πρώτο τον Γρυπάρη, αποδόθηκε λανθασμένα και ανορθόδοξα από την πλειονότητα των ελλήνων μεταφραστών. Αντιθέτως, ο Παύλος Μάτεσις στην παρούσα απόδοση του κειμένου αναφέρει χαρακτηριστικά “Ύπαρξη; Ανυπαρξία; Ιδού το ερώτημα”.
Η δαιδαλώδης πολυσημία του Άμλετ καθιστά τη μετάφρασή του πρόκληση και “πρωτογενή” δημιουργική διαδικασία, κατά την οποία ο μεταφραστής οφείλει, δίχως να παρεκκλίνει από τη γλώσσα, το ύφος και το πνεύμα του συγγραφέα, να ανασύρει με δεξιοτεχνία τους μύχιους λογισμούς του, να επικαλύψει αριστοτεχνικά το φαίνεσθαι με το είναι, φέρνοντας στην επιφάνεια τα στοιχεία εκείνα που κατέστησαν το έργο αθάνατο. Ο Παύλος Μάτεσις αντιλαμβάνεται ότι ο Άμλετ αποτελεί κυρίως και πάνω απ’ όλα την τραγωδία του σκεπτόμενου ανθρώπου, δίχως να προδώσει τη δαιδαλώδη διαλεκτική, τα σημαινόμενα και το ποιητικό ύφος του Σαίξπηρ, του μεγαλύτερου ζωοδότη της αγγλικής γλώσσας. Η μετάφρασή του ξεχωρίζει για την εύστοχη σημασιολογική απόδοση του πρωτότυπου, την πιστότητα και την ποιητική λιτότητά της, απορρίπτοντας τις περιττές φιοριτούρες προηγούμενων – αναγνωρισμένων μεταφράσεων. Ο τίτλος του έργου αποκαθίσταται από τον μεταφραστή και αποδίδεται για πρώτη φορά στην ελληνική γλώσσα ορθά και ολοκληρωμένα, γεγονός που προϊδεάζει τον αναγνώστη αναφορικά με την πιστότητα και την ακρίβεια της μετάφρασης. Η πένα του δημιουργού, Παύλου Μάτεσι, συμπληρώνει τα ερμηνευτικά διάκενα του κλασικού κειμένου, καθιστώντας τον αναγνώστη συνένοχο στο θελκτικό και μαγικό παιχνίδι της προσέγγισης του τραγικού αντιήρωα. (Γιάννης Ε. Στάμος, Ελευθεροτυπία, “Βιβλιοθήκη”, 26/2/10)