Κοινωνιολογία – Locomotiva★Cooperativa https://locomotiva-cooperativa.org βιβλίο | καφέ | bar Mon, 08 Jun 2026 08:45:42 +0000 el hourly 1 https://wordpress.org/?v=6.1.14 187551228 Κριστιάν Ρακόβσκι – Κειμενα για το Εθνικό Ζήτημα https://locomotiva-cooperativa.org/product/kristian-rakovski-keimena-to-ethniko-zitima/ Mon, 08 Jun 2026 08:43:37 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=10212
  • ]]>     Τα κείμενα του Κριστιάν Ρακόφσκι για το Εθνικό Ζήτημα έμεναν άγνωστα στο ευρύ κοινό διεθνώς και στην Ελλάδα. Έχουν όμως μεγάλη σημασία για την κατανόηση της ιστορίας της ΕΣΣΔ, της ανόδου, του εκφυλισμού,  της κρίσης και της ενδόρρηξης το 1991. Έχουν επίσης σημασία για την κατανόηση του εθνικού ζητήματος σήμερα,  καθώς ο πόλεμος μαίνεται στην Ουκρανία με τη συμμετοχή όλων των μεγάλων δυνάμεων.

    Ο Ρακόφσκι συνεχίζει τη θεωρητική παράδοση του Μαρξ και του Λένιν στη μελέτη του εθνικού ζητήματος.

    “Μία σοσιαλιστική επανάσταση δεν αναμορφώνει μονάχα τις εσωτερικές οικονομικές και πολιτικές δομές μιας χώρας, αλλά προκαλεί καταιγιστικές αλλαγές και στις σχέσεις που ισχύουν μέχρι εκείνη την στιγμή μεταξύ των χωρών. […] Το προλεταριακό κρατικό σύστημα δεν μπορεί να ταξινομηθεί κάτω από οποιοδήποτε νομικό καθεστώς του παλιού κόσμου,  που ελκύει την καταγωγή του στον νομικό πολιτισμο από το μακρινό παρελθόν που φτάνει μέχρι και την εποχή του Αριστοτέλη “. (Απόσπασμα από το κεφάλαιο Οι σχέσεις ανάμεσά στις Σοβιετικές δημοκρατίες – Ρωσία και Ουκρανία)

    ]]>     10212     Ο ΠΟΛΕΜΟΣ ΣΤΗ ΝΕΩΤΕΡΗ ΕΠΟΧΗ https://locomotiva-cooperativa.org/product/o-polemos-sti-neoteri-epochi/ Wed, 05 Oct 2022 18:35:12 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9920 Ξεκινώντας από τα τέλη του 15ου αιώνα, η Δυτική Ευρώπη αλλάζει ριζικά τον τρόπο που διεξάγονται οι πολεμικές συγκρούσεις.
    Τα πυροβόλα όπλα επιτέλους γίνονται αποτελεσματικά. Περνάμε γρήγορα από το αρκεβούζιο στο μουσκέτο, στο τουφέκι με ξιφολόγχη.
    Οι οχυρώσεις μεταμορφώνονται: οι προμαχώνες σε σχήμα αιχμής βέλους αντικαθιστούν τα ψηλά τείχη με πολεμίστρες.
    Στο μεταξύ ανανεώνεται και η οργάνωση των ενόπλων δυνάμεων. Το μέγεθος των στρατών αυξάνεται πολύ και αλλάζει επίσης η σύνθεσή τους: το πεζικό γίνεται το βασικότερο όπλο και το ιππικό η ειδικότητα των νεαρών τζέντλεμαν.
    Πρόκειται για ολοένα πιο επαγγελματικούς στρατούς. Από τους μισθοφόρους του 17ου αιώνα, που συνοδεύονται στον πόλεμο από γυναίκες και παιδιά, στα καλά ευθυγραμμισμένα και πειθαρχημένα τμήματα του 18ου αιώνα.
    Στον θαλάσσιο πόλεμο, μεγάλα πλοία κυριαρχούν στα νερά που φέρουν μέχρι και 120 κανόνια.
    Παντού χρειάζονται εκπαιδευμένοι άνδρες, προμήθειες, όπλα και πυρομαχικά: δηλαδή, πάνω απ’ όλα, χρήματα. Έτσι ο πόλεμος γίνεται μια πολύ ακριβή επιχείρηση του κράτους της Νεώτερης Εποχής.
    Εν ολίγοις, μετά τη “ρομαντική” εποχή της μάχης πρόσωπο με πρόσωπο με τα σπαθιά, οι νέοι πρωταγωνιστές είναι ένα νέο είδος εκπαιδευμένων και εξειδικευμένων στρατιωτών.
    Σ’ αυτό το βιβλίο ο Ιταλός ιστορικός Νεώτερης Ιστορίας Giampiero Brunelli μας επιτρέπει να τούς δούμε σε δράση και να αφουγκραστούμε τις εμπειρίες και τα συναισθήματά τους. Το κυριότερο· μάς δίνει την ευκαιρία να μελετήσουμε με γλαφυρό και περιεκτικό τρόπο τη στρατιωτική ιστορία από τον 16ο ως τον 18ο αιώνα, μία περίοδο που άνοιξε διάπλατα τον δρόμο στον σύγχρονο κόσμο μας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

    ]]>     9920     ΤΟ ΠΡΟΛΕΤΑΡΙΑΚΟ ΣΩΜΑ ΩΣ ΠΕΔΙΟ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ ΔΙΑΜΑΧΗΣ https://locomotiva-cooperativa.org/product/to-proletariako-soma-os-pedio-politikis-diamachis/ Fri, 08 Jul 2022 19:26:46 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9887 Η περίφραξη των κοινοτικών γαιών και η σταδιακή καταστροφή της φεουδαρχικής κοινωνίας υπήρξε μια πολύ βίαιη διαδικασία -διαρκώς επαναλαμβανόμενη έκτοτε· καταστατική συνθήκη αλλά και αποτέλεσμα της καπιταλιστικής σχέσης- με φόντο τη συγκρότηση του προλεταριάτου που προοριζόταν για ξεζούμισμα στις μανιφακτούρες και τα εργοστάσια των κεφαλαιοκρατών. Η λεγόμενη πρωταρχική συσσώρευση, ως σύνολο μεθοδικών κρατικών πρακτικών, στόχευσε στον ριζικό μετασχηματισμό τόσο των όρων παραγωγής όσο και αυτών της κοινωνικής αναπαραγωγής συνολικά: με λίγα λόγια, στην περίφραξη της κοινωνικής υποκειμενικότητας.
    Διόλου τυχαία, το θεσμικό οπλοστάσιο που χρησιμοποιήθηκε ήταν ευρύτατο, περιλαμβάνοντας αιματηρούς νόμους ενάντια στην αλητεία αλλά και κυνήγι, εξίσου αιματηρό, “μαγισσών”. Όσον αφορά το δεύτερο, ο στόχος δεν ήταν άλλος από την απαλλοτρίωση της συλλογικής -κυρίως γυναικείας- γνώσης γύρω από το σώμα και τις ασθένειές του: η αναπαραγωγή του πιο πολύτιμου στον καπιταλισμό εμπορεύματος της εργασιακής δύναμης βρέθηκε, πιο άμεσα από ποτέ, υπό την κρατική επιτήρηση. Η μάχη, όμως δεν είχε κριθεί!
    Πράγματι, τι συνέβη όταν οι “απελευθερωμένοι” από τα δεσμά της φεουδαρχικής κοινότητας πρώην ανεξάρτητοι παραγωγοί στριμώχθηκαν στις παραγκουπόλεις των αναδυόμενων, τότε, μητροπόλεων για να εκμισθώσουν την εργασιακής τους δύναμη;
    Πώς αντέδρασαν στην επιχειρούμενη αλλαγή ιατρικού υποδείγματος στην αντικατάσταση, δηλαδή, της κοινοτικής γνώσης που παρέμενε ακόμη ζωντανή στη δημόσια σφαίρα, από την επιθετική ματιά του “επαγγελματία γιατρού”, που προώθησε το νεωτερικό, καπιταλιστικό κράτος ως μέσο βιοπολιτικού ελέγχου του (συλλογικού) παραγωγικού σώματος.
    Μέσα από ντοκουμέντα της εποχής ξεδιπλώνουμε πτυχές του πολύπλευρου αγώνα της υπό διαμόρφωσης εργατικής τάξης ενάντια όχι μόνο στον υποχρεωτικό εμβολιασμό αλλά και σε όλα όσα αυτός συνεπαγόταν. Πράγματι, στη ρίζα του αγώνα ενάντια στην εξαναγκαστική ιατρική πρακτική, βρίσκεται ένας αγώνας ενάντια στην επέκταση της παρεμβατικότητας της κρατικής εξουσίας στην καρδιά της αυτονομίας του ατόμου, στο ίδιο το σώμα ως habeas corpus της· η ανάδειξη του σώματος ως τόπου ταξικής διαμάχης και ως αντικειμένου πολιτικής διεκδίκησης.
    Οι σημαντικοί αγώνες της βικτωριανής εποχής όχι μόνο υπήρξαν επιτυχείς ως προς τον πρωταρχικό στόχο τους στέλνοντας στον κάλαθο των αχρήστων τον νόμο για τον υποχρεωτικό εμβολιασμό, αλλά ταυτόχρονα εξέφρασαν μια εργατική κουλτούρα αντίστασης και πολιτικής ανυπακοής. Έτσι συνέβαλλαν τόσο στη συγκρότηση όσο και στην πολιτικοποίηση (μέρους) της εργατικής τάξης κόντρα στο ρεύμα της προόδου. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

    ]]>     9887     ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ ΤΗΣ ΚΛΙΜΑΚΑΣ https://locomotiva-cooperativa.org/product/to-paichnidi-tis-klimakas/ Tue, 31 May 2022 22:35:08 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9864

    ]]>     Η συλλογή δοκιμίων της Μαρία Τοντόροβα μας προσκαλεί σε ένα γοητευτικό ερευνητικό ταξίδι στα νεότερα και σύγχρονα Βαλκάνια μέσα από την πραγμάτευση εννοιών και ζητημάτων όπως η νεωτερικότητα και η καθυστέρηση, η εθνική ταυτότητα και οι ετερότητές της, η ιστορική δημογραφία και η κοινωνική δομή, η εμπειρία και η κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού, οι πολιτικές της μνήμης και η νοσταλγία του κομμουνισμού. Με άξονα τις συζητήσεις που προκάλεσε το πολυμεταφρασμένο και πολυδιαβασμένο αριστούργημά της “Imagining the Balkans” (Οξφόρδη 1997), ο παρών τόμος συγκροτεί μια συνοπτική διανοητική βιογραφία της κορυφαίας βαλκανιολόγου ιστορικού της εποχής μας μέσα από μια επιλογή των ίδιων της των κειμένων. Το παιχνίδι της κλίμακας, η ελεύθερη και δημιουργική κίνηση του βλέμματος της ιστορικού από το τοπικό και το εθνικό στο παγκόσμιο επίπεδο μας αποκαλύπτει ιδιαίτερες τροπές της βαλκανικής ιστορίας από τους εθνικισμούς ως τη μετασοσιαλιστική νοσταλγία, λειτουργώντας την ίδια στιγμή ως ένα ισχυρό κριτικό αντίδοτο σε στερεοτυπικές απόψεις για την περιοχή μας. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
    ]]>     9864     Ο ΜΑΡΞ ΣΤΟ ΟΥΦΑΔΙΚΟ https://locomotiva-cooperativa.org/product/o-marx-oyfadiko/ Mon, 30 May 2022 20:17:36 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9860
    ]]>     Τι θα συνέβαινε αν έμπαινε ο Marx σε ένα ουφάδικο; Τι θα σκεφτόταν βλέποντας εκατοντάδες νέους να παίζουν Pacman και Metal Slug; Τι θα έλεγε αν έβλεπε έναν τριαντάρη να παίζει Fortnite, ενώ το πρωί πρέπει να πάει για δουλειά;
    Πολλοί θα απαντούσαν ότι ο Marx θα έφευγε μακριά, αναπολώντας τον 19ο αιώνα. Ωστόσο, ο Jamie Woodcok, ακαδημαϊκός, μαρξιστής, αλλά και gamer, απαντάει διαφορετικά. Ισχυρίζεται ότι η μαρξιστική μέθοδος μπορεί να αναλύσει τόσο το πώς παράγονται τα βιντεοπαιχνίδια όσο και το πολιτικό στίγμα τους.
    Το βιβλίο που κρατάτε στα χέρια σας βουτάει στα άδυτα της βιομηχανίας βιντεοπαιχνιδιών και αναλύει το τεράστιο δίκτυο καλλιτεχνών, προγραμματιστών και εργοστασιακών εργατών που συμμετέχουν στην παγκόσμια αλυσίδα παραγωγής. Εστιάζοντας στους εργατικούς αγώνες στη βιομηχανία των βιντεοπαιχνιδιών, ο Woodcock αναδεικνύει τον τρόπο που η ταξική πάλη καθορίζει το τι παιχνίδι παίζουμε. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

    ]]>     9860     ΡΟΜΑ https://locomotiva-cooperativa.org/product/roma/ Wed, 06 Apr 2022 11:31:01 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9799 Σήμερα, σχεδόν όλοι οι Ρομά είναι μόνιμα εγκατεστημένοι, όμως το ρομαντικό ή απαξιωτικό στερεότυπο του Τσιγγάνου εξακολουθεί να υφίσταται και οι ίδιοι να βρίσκονται ανάμεσα σε ένα πριν και ένα μετά, δίπλα μας και μακριά μας συγχρόνως.
    Το παρόν βιβλίο έχει ως στόχο την ανάδειξη του προσώπου των Ρομά πίσω από τα στερεότυπα και εξετάζει θέματα όπως: η παρουσία των Τσιγγάνων στην Ελλάδα, η σχολική εκπαίδευση των τσιγγανοπαίδων, η τσιγγάνικη οικογένεια και η θέση της γυναίκας, οι συνθήκες ζωής τους και η δυσκολία πρόσβασής τους στις υπηρεσίες υγείας. Μέσα από τα κείμενα των συγγραφέων και τα ερευνητικά δεδομένα γίνεται φανερή η σχετικότητα της “διαφοράς” και αναδύονται οι διαδικασίες κατασκευής του “άλλου”. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

    ]]>     9799     Ο ΜΟΝΟΣΗΜΑΝΤΟΣ ΚΟΣΜΟΣ https://locomotiva-cooperativa.org/product/o-monosimantos-kosmos/ Tue, 05 Apr 2022 18:39:20 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9790 Ζούμε σε έναν κόσμο με όλο και λιγότερη ποικιλομορφία: από τη χλωρίδα και την πανίδα μέχρι τις ομιλούμενες γλώσσες, από τη θρησκευτική ζωή μέχρι την τέχνη και την πολιτική παρατηρείται, παρά τη φαινομενική ποικιλία και τις επιφανειακές πολιτισμικές συγκρούσεις, μια βαθιά τάση ομογενοποίησης. Όμως η πολυσημία και η αοριστία του κόσμου δεν μπορούν ποτέ να εξαλειφθούν εντελώς. Ο Μπάουερ διερευνά πώς οι σύγχρονες αντιλήψεις περί ταυτότητας και αυθεντικότητας οδηγούν στην πλήρη κυριαρχία της μονοσημαντότητας και στην άρση της αμφισημίας, αντλώντας τα αναπάντεχα και οξυδερκή παραδείγματά του από πεδία όπως ο αθλητισμός, η ισλαμική κουλτούρα, η ποπ μουσική, η οινοποιία, η σεξουαλικότητα, η πολιτική και η αγορά της τέχνης. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)
    ]]>     9790     ΕΜΦΥΛΗ ΒΙΑ – ΒΙΑ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ https://locomotiva-cooperativa.org/product/emfyli-via-via-kata-ton-gynaikon/ Fri, 04 Mar 2022 15:47:00 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9683 Ο συλλογικός αυτός τόμος περιλαμβάνει είκοσι κείμενα που βασίζονται σε πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες στο πεδίο της βίας κατά των γυναικών και της έμφυλης βίας. Στην πρώτη ενότητα, Νόμοι και πολιτικές, περιλαμβάνονται μελέτες που εξετάζουν κριτικά το νομοθετικό πλαίσιο για τις βασικές μορφές βίας κατά των γυναικών, όπως επίσης και ορισμένες δημόσιες πολιτικές για την πρόληψη και καταπολέμηση αυτής της βίας στην Ευρώπη και την Ελλάδα. Στη δεύτερη ενότητα, Πολλαπλές διακρίσεις, οι μελέτες προσεγγίζουν τις γυναίκες ως ενεργά υποκείμενα που υπόκεινται σε διαφορετικά πεδία εξουσίας, στα οποία η κεντρική κατηγορία “φύλο” διασταυρώνεται με τις κατηγορίες “τάξη”, “φυλή”, “έθνος”, “θρησκεία” κ.ά. Η τρίτη ενότητα, Αναπαραστάσεις και λόγος για τη βία, περιλαμβάνει μελέτες που αναφέρονται στον δημόσιο λόγο και τις αναπαραστάσεις της έμφυλης βίας – βίας κατά των γυναικών, όπως αυτός εκφράζεται στα ΜΜΕ και σε διάφορες μορφές τέχνης (λογοτεχνία, κινηματογράφος, μουσική κ.λπ.).
    Ο τόμος είναι αφιερωμένος στη μνήμη της Καίτης Παπαρρήγα-Κωσταβάρα, πρωτοπόρου φεμινίστριας στον αγώνα για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

    ]]>     9683     ΟΙ ΑΤΑΚΤΟΙ https://locomotiva-cooperativa.org/product/oi-ataktoi/ Sat, 26 Feb 2022 16:07:41 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9670 Στο βουνό δεν βγαίνουν τα καλόπαιδα. Πρώτα βγαίνουν οι πιο ζωηροί, άτακτοι, απόκοτοι. Κι αν κατορθώσουν να σταθούν, τους μαθαίνουν και ακολουθούν κι άλλοι ψυχωμένοι. Μεταξύ τους και σπουδαίες μορφές:

    Ορέστης
    Νικηφόρος
    Περικλής
    Κωστούλας
    Βερμαίος
    Χρυσιώτης
    Διαμαντής
    Θάνος
    Φεραίος
    Μπελής
    Καραλίβανος
    Θεοχάρης
    Τζαβέλας
    κ.ά.

    Με αφετηρία το ΑΡΗΣ Ο ΑΡΧΗΓΟΣ ΤΩΝ ΑΤΑΚΤΩΝ (1997) και με όλα τα νέα στοιχεία και τις πληροφορίες, που συγκεντρώθηκαν τα τελευταία 25 χρόνια, φωτίζονται ξεχωριστά, πρόσωπα και γεγονότα που έχει σκεπάσει η μεγάλη σκιά του αρχηγού. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

    ]]>     9670     ΦΥΛΗ ΜΟΝΟΓΑΜΙΑ https://locomotiva-cooperativa.org/product/fyli-monogamia/ Fri, 25 Feb 2022 18:21:12 +0000 https://locomotiva-cooperativa.org/?post_type=product&p=9642 Υπάρχουν τρεις ευρύτατα διαδεδομένοι μύθοι για την ανθρώπινη φύση: α) οι άνθρωποι διαιρούνται σε βιολογικές φυλές· β) οι άνθρωποι είναι από τη φύση τους επιθετικοί· γ) οι άνδρες και οι γυναίκες διαφέρουν πραγματικά στη συμπεριφορά, τις επιθυμίες τους και την εγκεφαλική τους “καλωδίωση”. Οι μύθοι αυτοί δεν είναι μόνο εσφαλμένοι αλλά και εξαιρετικά βλαβεροί, καθώς διαμορφώνουν τις αντιλήψεις μας για τον κόσμο, επηρεάζουν τις καθημερινές μας αλληλεπιδράσεις και υπονομεύουν τις στοχεύσεις της κοινωνίας μας. Μέσα από μια συναρπαστική και ευρείας εμβέλειας αφήγηση, η οποία περιλαμβάνει την ανάπτυξη επιστημονικών επιχειρημάτων και την παρουσίαση δεδομένων από διαφορετικές επιστήμες (ανθρωπολογία, βιολογία, ψυχολογία), ο διακεκριμένος ανθρωπολόγος Agustin Fuentes καταρρίπτει τους τρεις μεγάλους αυτούς μύθους και συγκροτεί μια έγκυρη βάση γνώσεων που μας κάνουν να αναθεωρήσουμε τις κοινές μας απόψεις σχετικά με την ύπαρξη βιολογικών φυλών, την έμφυτη φύση της επιθετικότητας και της βίας, καθώς και τη φύση της μονογαμίας και των έκφυλων διαφορών. Στο τέλος του βιβλίου, ο συγγραφέας παραθέτει μια σειρά από καίρια συμπεράσματα και χρήσιμες οδηγίες που βοηθούν τους αναγνώστες να αξιολογούν και να αποδομούν τους μύθους για την ανθρώπινη φύση από μόνοι τους. Προσιτό, συναρπαστικό και πρωτότυπο, το βιβλίο αυτό αποτελεί μια πλούσια και εμπεριστατωμένη περιγραφή τού πώς η φύση, ο πολιτισμός και η εμπειρία αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, διαμορφώνοντας την πραγματικότητα του πολύπλοκου αυτού όντος που αποκαλείται “άνθρωπος”. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

    ]]>     9642