Τίποτα δεν είναι πιο εκπληκτικό στο έργο του Τζακ Λόντον από την αληθινή προφητική πρόβλεψη για τις μεθόδους που το “Σιδερένιο Τακούνι” θα χρησιμοποιήσει για να διατηρήσει την κυριαρχία του πάνω στη συντετριμμένη ανθρωπότητα. Ο Λόντον είναι τελείως απελευθερωμένος από ρεφορμιστικές και πασιφιστικές αυταπάτες. Από τον καμβά του για το μέλλον απουσιάζουν εντελώς η δημοκρατία και η ειρηνική πρόοδος. Πάνω από τη μάζα των αποκλήρων υψώνονται οι κάστες της εργατικής αριστοκρατίας, του πραιτωριανού στρατού, της παντοδύναμης αστυνομοκρατίας και, το επιστέγασμα όλων αυτών, η ολιγαρχία του πλούτου. Όταν κάποιος διαβάζει αυτές τις γραμμές, δεν πιστεύει στα μάτια του: είναι ένας πίνακας του φασισμού, της οικονομίας του, της κυβερνητικής πρακτικής του και της πολιτικής ψυχολογίας του.
Το κεφάλαιο “Το θεριό της αβύσσου ουρλιάζει” είναι αναμφισβήτητα ο πυρήνας του βιβλίου. Όταν εκδόθηκε το μυθιστόρημα, το αποκαλυπτικό αυτό κεφάλαιο πρέ-πει να θεωρήθηκε το άκρον άωτον της υπερβολής. Όμως, όπως αποδείχτηκε στη συνέχεια, η πραγματικότητα ξεπέρασε τη φαντασία. Κι όμως η τελευταία λέξη της πάλης των τάξεων δεν είχε ειπωθεί ακόμη: “Το θεριό της αβύσσου” είναι ο λαός που έχει φτάσει στο έσχατο όριο της ταπείνωσης, του εξευτελισμού και της εξα-θλίωσης. Και δε θα ήταν συνετό να κατηγορήσουμε τον γράφοντα για πεσιμισμό! Όχι, ο Λόντον είναι αισιόδοξος, αλλά η αισιοδοξία του χαρακτηρίζεται από οξυδέρκεια και διορατικότητα. “Να σε ποια άβυσσο θα μας γκρεμίσει η μπουρζουαζία αν δεν τη συνεφέρετε” – έτσι σκεφτόταν, κι αυτή η σκέψη σήμερα ηχεί ασύγκριτα πιο επίκαιρη και πιο ζωντανή απ’ ό,τι πριν από τριάντα τόσα χρόνια. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Οι εργάτες του Λόντον είναι ολοκληρωμένοι χαρακτήρες και δεν αγιοποιούνται. Οι εκπρόσωποι της άρχουσας τάξης δεν είναι επίσης όλοι αδίστακτοι και καθάρματα. Ο κόσμος που ζει και περιγράφει είναι πραγματικός, τα πρόσωπα ζωντανά, αυθεντικά και απολύτως πειστικά, ενώ σε κανένα σημείο της αφήγησης δεν σου δίδεται η εντύπωση ότι ο συγγραφέας μετατρέπει σε μυθιστόρημα ένα, ας πούμε, κοινωνιολογικό εργαστήριο. Οι περιγραφές των απεργιών που σαρώνουν απ’ άκρη σ’ άκρη τις ΗΠΑ είναι μεγαλειώδεις. Και όποιος θέλει να διαβάσει ένα βιβλίο όπου να περιγράφεται αυτό που λέμε “ταξικός αγώνας”, δηλαδή αγώνας που δίνεται στον δρόμο, στο εργοστάσιο, στα ορυχεία και στα χωράφια, δεν έχει παρά να διαβάσει αυτό το θαυμάσιο μυθιστόρημα. Δεν θα το λέγαμε προφητικό. Η Αμερική μετά το New Deal του Ρούζβελτ ήταν πια μια διαφορετική χώρα. Και μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ακόμη πιο διαφορετική. Αλλά ο σημερινός αναγνώστης δεν μπορεί να αποφύγει τον πειρασμό να συγκρίνει το Σιδερένιο Τακούνι με το αντίστοιχο της δικής μας εποχής. Μόνο που οι μόνοι ολιγάρχες σήμερα, που δεν ελέγχουν απλώς κοινωνίες αλλά ολόκληρα κράτη απ’ άκρη σ’ άκρη στον πλανήτη, είναι οι έμποροι του χρήματος. Αυτοί συνιστούν πλέον το “Σιδερένιο Τακούνι”. Διαφωτιστικός είναι ο πρόλογος του εκδότη, όπως και το άκρως εμπεριστατωμένο επίμετρο της Τιτίκας Δημητρούλια. (ΑΝΑΣΤΑΣΗΣ ΒΙΣΤΩΝΙΤΗΣ, ΤΟ ΒΗΜΑ, 4/12/2011)

“…Δεινούς μεταξύ των μυθιστοριογράφων ψυχολόγους έχουσι μεν βεβαίως να επιδείξωσι και τα άλλα έθνη, η Αγγλία τον Δίκενς, η Γαλλία των Βαλζάκ και η Αμερική τον Πόου. Ουδέ τούτων όμως, ουδ’ άλλου τινός η σμίλη εβυθίσθη ποτέ εις οίον η του Δοστογιέφσκη βάθος…” (Εμμ. Ροΐδης)

Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ κατοικεί σε δυο κόσμους: στη φλογερή σφαίρα της φαντασίας και στην ψυχρή και θετική σφαίρα της ανάλυσης· γι’ αυτό διπλή είναι η τέχνη του και προσανατολίζεται προς τα δυο αντίθετα άκρα. Πολλοί μπερδεύουν το δραματουργό και τον αφηγητή Κλάιστ.
Στη πραγματικότητα οι δυο αυτές μορφές τέχνης εκφράζουν μιαν έκδηλη αντίθεση, τη διάσταση του εσωτερικού του Εγώ σ’ όλη της την έκταση. Ο δραματουργός Κλάιστ καταπιάνεται με πάθος με το θέμα του, του μεταδίδει όλον τον πυρετό που τον καίει· ο αφηγητής Κλάιστ πασκίζει να κρύψει το ενδιαφέρον που αισθάνεται για το ίδιο το αφήγημά του, προσπαθεί να βγάλει τον εαυτό του απ’ τη μέση και μένει στην πάντα, γιατί φοβάται μην ξεφύγει μια πνοή απ’ τα χείλη του και μεταδοθεί στο έργο του.
Πάντα η τέχνη του Κλάιστ επιζητεί το υπερθετικό… (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)