FUTURA – Locomotiva★Cooperativa

ΚΡΙΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΥΠΕΡΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

bookstore — Thu, 11 Feb 2021 15:20:25 +0000

Η υπεραριστερά εκτείνεται από τους αριστερούς και συμβουλιακούς κομμουνιστές των αρχών του 20ού αιώνα μέχρι και την Καταστασιακή Διεθνή, συμπεριλαμβάνοντας τη γερμανοολλανδική αλλά και την ιταλική κομμουνιστική αριστερά, την ομάδα-περιοδικό Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα, τον ελευθεριακό κομμουνισμό του Noir et Rouge και πληθώρα ομάδων και εντύπων που απηχούσαν ή απηχούν ακόμα αυτές τις επιρροές.
Για την υπεραριστερά η επανάσταση και ο κομμουνισμός ήταν η απελευθέρωση της εργασίας και η επιβεβαίωση του προλεταριάτου ως κυρίαρχης τάξης. Ωστόσο, ασκούσε κριτική σε όλες τις απτές μεσολαβήσεις που συνόδευαν την ενίσχυση του προλεταριάτου στο εσωτερικό του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής (συνδικάτα, μαζικά κόμματα, κοινοβουλευτισμός), όσο κι αν αυτές οι μεσολαβήσεις θεμελίωναν τη δυνατότητα για την επιβεβαίωση της τάξης. Η υπεραριστερά κατέληγε στον μυστικισμό μιας αναλλοίωτα επαναστατικής φύσης του προλεταριάτου, η οποία θα εκδηλωνόταν και θα εξασφάλιζε την επιτυχία της επανάστασης αρκεί να μην εμποδιζόταν από την εξωτερική παρέμβαση των γραφειοκρατικών μηχανισμών και της αστικής ιδεολογίας.
Η ανάλυση της εμπειρίας του επαναστατικού κύματος του 1917-23 και των γεγονότων του μεσοπολέμου δείχνει ότι η επιβεβαίωση της τάξης και η ανάδειξή της σε κυρίαρχη τάξη είναι αντίφαση εν κινήσει. Η υπεραριστερά ώθησε την κριτική μέχρι ένα όριο που -μαζί με την εποχή της- δεν μπόρεσε να ξεπεράσει. Η νέα εποχή που άνοιξε μετά την ήττα των κινημάτων των δεκαετιών ’60-’70 γνώρισε και τη βαθμιαία θεωρητική υπέρβαση της υπεραριστεράς, ιδίως με τη θεωρία της κομμουνιστικοποίησης: η επανάσταση δεν μπορεί να είναι άλλο από κατάργηση του κεφαλαίου και άρα και του ίδιου του προλεταριάτου. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΟΙ ΔΙΚΟΙ ΜΑΣ

bookstore — Mon, 08 Feb 2021 19:21:09 +0000

“Ή οι εχθροί μας θα μας κρεμάσουν ή οι δικοί μας θα μας τουφεκίσουν.”
Η Elizabeth Poretsky αφηγείται τη ζωή μιας γενιάς επαναστατών μέσα από την ιστορία έξι νέων που μεγάλωσαν πριν τον Α’ Παγκόσμιο πόλεμο σε μια μικρή πόλη στα σύνορα της Αυστριακής Γαλικίας και της Αυτοκρατορικής Ρωσίας. Συνδέθηκαν από νεαρή ηλικία με μια δυνατή φιλία που κράτησε όχι μόνο για όλη τους τη ζωή αλλά επηρέασε και τη μοίρα τους. Η ύπαρξή τους ήταν στενά συνδεδεμένη με το ξέσπασμα του “Μεγάλου Πόλεμου” και την Οκτωβριανή επανάσταση. Η Επανάσταση τους έβαλε για μια στιγμή στον στίβο της Ιστορίας και η παρακμή της επιτάχυνε το τέλος τους. Ο κόσμος γνώρισε την ύπαρξή τους μόνο από τον τρόπο με τον οποίον πέθαναν.
Το βιβλίο αυτό είναι η οδύσσεια των ανθρώπων αυτών, ειδικά του Ignace Poretsky (Reiss), γνωστού ως Λούντβιχ, και γράφτηκε από τη χήρα του μετά από περισσότερο από 30 χρόνια απόσυρσης και αναστοχασμού. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

“ΕΙΜΑΣΤΕ ΣΕ ΠΟΛΕΜΟ ΜΕ ΕΝΑΝ ΑΟΡΑΤΟ ΕΧΘΡΟ”

bookstore — Sat, 30 Jan 2021 09:26:08 +0000

Η τρέχουσα πανδημία εμφανίστηκε ως ένα ακόμα, αλλά περίοπτο, επεισόδιο στο πανόραμα των κρίσεων αυτού του κόσμου. Σε επίπεδο ρητορικής γίναμε μάρτυρες δραματικών διαγγελμάτων από αρχηγούς κρατών και υψηλόβαθμα πολιτικά πρόσωπα που παρομοίαζαν ευθέως την εν λόγω “υγειονομική κρίση” με “πόλεμο με έναν αόρατο εχθρό”. Προφανώς και τα συγκεκριμένα πρόσωπα δεν πρωτοτύπησαν. Οι πολεμικές και στρατιωτικές μεταφορές αποτελούν, ειδικά από την αναγνώριση του βακτηρίου ως νοσογόνου παράγοντα και μετά, ένα σύνηθες αφηγηματικό μοτίβο κατά τις αναπαραστάσεις του ανθρώπινου σώματος που ανθίσταται απέναντι στα ξεσπάσματα της νόσου. Επιστρατεύονται, επιπλέον, για να κινητοποιήσουν ιδεολογικά και ψυχολογικά τις μάζες, αξιώνοντας προσωπικές θυσίες και ενότητα απέναντι στον όποιο “εχθρό”. Αλλά για να κατανοήσουμε, σήμερα, τη βαρύτητα αυτών των μεταφορών θα πρέπει να κοιτάξουμε πέρα από τις δυνατότητες κινητοποίησης που αυτές προσφέρουν, θα πρέπει να ανατρέξουμε στους μετασχηματισμούς του ίδιου του πολέμου.
Η έννοια του “αόρατου εχθρού” παραπέμπει ιστορικά στους (αντί) αποικιακούς πολέμους και στις περιβόητες ασύμμετρες συγκρούσεις. Για τις ανάγκες αυτών των συγκρούσεων, στα στρατιωτικά εργαστήρια των αποικιοκρατικών δυνάμεων συγκροτήθηκε η λεγάμενη αντιεξέγερση, ως μία ειδική κατηγορία αστυνομικο-στρατιωτικών επιχειρήσεων. Όπως μας διδάσκει, λοιπόν, η αντιεξέγερση το βασικό επίδικο αυτών των πολέμων δεν είναι τόσο ο ίδιος ο εχθρός όσο το ανθρώπινο περιβάλλον μέσα στο οποίο αυτός ζει και κινείται. Πάνω σε αυτήν τη λογική βλέπουμε να σχεδιάζεται, σήμερα, και η διαχείριση της πανδημίας· πάνω σε μία λογική που, μπροστά στην αορατότητα του “εχθρού”, μετατρέπει ολόκληρους πληθυσμούς σε πεδία αστυνομικο-στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Όπως μας δείχνει, άλλωστε, η πολιτική φιλοσοφία, αν κάτι συνδέει τις πανδημίες και τις εξεγέρσεις αυτό δεν είναι ότι αμφότερες αναπτύσσονται οργανικά εντός του ανθρώπινου πεδίου, αλλά ότι το ένα μπορεί να προκόψει από το άλλο· ότι μία υγειονομική, δηλαδή, κρίση μπορεί να μετατραπεί σε κρίση διακυβέρνησης. Τα εν λόγω διαγγέλματα δεν συνιστούν, επομένως, τυχαίες αναπαραστατικές κατασκευές. Μαρτυρούν, αντιθέτως, πως οι κρατικές μηχανές, εν μέσω καπιταλιστικής κρίσης, αντιμετωπίζουν την τρέχουσα πανδημία όπως θα αντιμετώπιζαν μία εξέγερση· και σίγουρα έχουν τους λόγους τους. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΤΟ ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΤΙΚΟ ΑΣΥΝΕΙΔΗΤΟ

bookstore — Sun, 10 Jan 2021 22:00:50 +0000

Μολονότι υπήρξε μία αναζωπύρωση του ενδιαφέροντος για τη λακανική ψυχανάλυση, ιδίως αναφορικά με το φως που ρίχνει στην καπιταλιστική ιδεολογία -όπως μαρτυρείται και από το έργο του Slavoj Zizek- παραμένουν ακόμη εξαιρετικά λίγες οι συστηματικές καταγραφές του ρόλου του Marx στο έργο του Lacan. Το καπιταλιστικό ασυνείδητο, μία μείζονα και εφ’ όλης της ύλης μελέτη της σύνδεσης μεταξύ του έργου τους, επανατοποθετεί τον Marx στο ευρύτερο συγκείμενο της διδασκαλίας του Lacan και επιμένει στην ικανότητα της ψυχανάλυσης να επιβεβαιώσει εκ νέου τη διαλεκτική και υλιστική σκέψη. Η ανορθόδοξη ανάγνωση του Marx από τον Lacan επαναπροσδιόρισε κρίσιμες έννοιες όπως η αλλοτρίωση, η jouissance και η φροϋδική “θεωρία της εργασίας του ασυνειδήτου “. Εντοπίζοντας τα ίχνη αυτών των θεωρητικών αναπτύξεων, ο Tomsic υποστηρίζει ότι η ψυχανάλυση, ο δομισμός και η κριτική της πολιτικής οικονομίας συμμετέχουν στην ίδια κίνηση της σκέψης· το βιβλίο του δείχνει με μερικά από τα πλέον σημαντικά συμπεράσματα του πώς να φέρουμε εις πέρας αυτήν την κίνηση. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

“Ο Samo Tomsic κατόρθωσε να εξηγήσει πώς η αναφορά στην ψυχανάλυση είναι κρίσιμης σημασίας, εάν θέλουμε να έχουμε στη διάθεσή μας ένα θεωρητικό πλαίσιο για μία αντιπαράθεση με την ολότητα του παγκόσμιου καπιταλισμού. Για να είναι κανείς μαρξιστής σήμερα, πρέπει να περάσει μέσα από τον Lacan!” (Slavoj Zizek)
“Η πρώτη εκτενής και διεξοδική μελέτη στην αγγλική γλώσσα σχετικά με την ανάγνωση του Marx από τον Lacan, καλύπτοντας ένα σχεδόν σκανδαλώδες κενό – κάτι που το κάνει με έξοχο τρόπο. Προσφέρει πολλές πρωτότυπες και εξόχως συναρπαστικές διορατικές παρατηρήσεις τόσο για τον Marx όσο και για τον Lacan.” (Alenka Zupancic)
“Το καπιταλιστικό ασυνείδητο κάνει αυτό το απλό πράγμα που είναι τόσο δύσκολο να γίνει: να πάρει κανείς στα σοβαρά τον Lacan ως αναγνώστη του Marx. Ενάντια σε όλες τις συγχύσεις και τις αποτυχίες που χαρακτήριζαν συχνά τις απόπειρες σύνθεσης του Freud και του Marx, ο Tomsic υποστηρίζει ότι πρέπει να σκεφτούμε τη δομή του ασυνειδήτου και τη δομή του καπιταλισμού από κοινού.” (Benjamin Noys)

ΕΞΕΓΕΡΣΗ ΕΝΑΝΤΙΑ ΣΤΟ ΜΕΛΛΟΝ

bookstore — Mon, 14 Dec 2020 08:46:48 +0000

Οι Λουδίτες -πολλοί από αυτούς υφαντές, λαναράδες και φινιριστές μαλλιού, αλλά και τεχνίτες στον επαγγελματικό κλάδο του βαμβακιού που απέκτησε ιδιαίτερη σημασία στην Αγγλία στα τέλη του 18ου αιώνα- ήταν, όπως οι Πρόσχαροι Άνδρες του Ρομπέν των Δασών, θύματα της προόδου ή αυτού που θεωρούνταν πρόοδος. Έχοντας δουλέψει επί αιώνες έξω από τα φτωχικά τους σπίτια και σε μικρά μαγαζιά χωριών με μηχανές που, παρά το γεγονός ότι δεν ήταν καθόλου απλές, μπορούσαν να δουλευτούν από έναν και μόνο άνθρωπο, πιθανώς και με τη βοήθεια παιδιών, είδαν ξαφνικά να παρεισφρέουν (ή να απειλούν να παρεισφρήσουν) στον παγιωμένο επαγγελματικό τους κλάδο νέα, πολύπλοκα, μεγάλης κλίμακας μηχανήματα, που συνήθως στεγάζονταν σε τεράστια πολυώροφα κτίρια εγειρόμενα στις αρχαίες τους κοιλάδες. Ακόμη χειρότερα, είδαν την τακτοποιημένη τους κοινωνία της μαστοριάς, του εθίμου και της κοινότητας να αρχίζει να υποχωρεί μπροστά στην εισβολή της βιομηχανικής κοινωνίας και των νέων τεχνολογιών και συστημάτων της, των νέων κανόνων για τα εμπορεύματα και τις αγορές, της νέας χωροταξικής διάταξης της εξοχής και της πόλης, πράγματα που δεν μπορούσαν να κατανοήσουν ή να ελέγξουν. Κι όταν εξεγέρθηκαν εναντίον όλων αυτών για δεκαπέντε θυελλώδεις μήνες στην αρχή της δεύτερης δεκαετίας του 19ου αιώνα, το έκαναν με πολύ μεγαλύτερη σφοδρότητα και ένταση από όση είχε ποτέ επιδείξει ο Ρομπέν των Δασών και εξευτελίστηκαν με τρόπους πολύ πιο βίαιους από αυτούς που είχε κατά καιρούς διατάξει ο Βασιλιάς Ιωάννης.
Η παρούσα, πλούσια σε λεπτομέρειες, ιστορία για τους Λουδίτες ειπώθηκε για να θεραπεύσει την έλλειψη κατανόησης, να προσπαθήσει να τους δώσει μια θέση δίπλα στη διάσημη συμμορία του Ρομπέν των Δασών, αναδεικνύοντας τη σάρκα της πράξης και το αίμα του σκοπού που συνοδεύουν την ασήμαντη λέξη «Λουδίτης» – τώρα, που το έχουμε ανάγκη. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΟ BLADE RUNNER

bookstore — Mon, 14 Dec 2020 08:39:42 +0000

Στο βιβλίο μου για το Los Angeles (City of Quartz, 1990) ανέλυσα διάφορες τάσεις στρατιωτικοποίησης του τοπίου της Νότιας Καλιφόρνιας. Τα γεγονότα που ακολούθησαν τις ταραχές του 1992 – μεταξύ άλλων, η τετράχρονη οικονομική ύφεση, μια καταιγιστική μείωση των θέσεων βιομηχανικών εργατών, ένα βαθύ νυστέρι στο κράτος πρόνοιας και το δημοσιοϋπαλληλικό προσωπικό, το κύμα αντιδράσεων κατά των μεταναστών εργατών, η αποτυχία της αστυνομικής μεταρρύθμισης και μια πρωτοφανής έξοδος εκτός των πυλών των μεσοαστικών οικογενειών – απλώς επέτειναν το χωρικό apartheid στο μείζον Λος Άντζελες. Καθώς τα ονειρικά χρόνια πλησιάζουν στο τέλος τους, φαίνεται πολύ πιθανό ότι το Λος Άντζελες του 2019 θα μπορούσε κάλλιστα να αποτελέσει τον δυστοπικό αντίποδα των περισσότερων από τα παραδοσιακά ιδανικά μιας δημοκρατικής μητρόπολης. Αλλά τι είδους δυστοπικό αστικό τοπίο άραγε, αν όχι αυτό του Blade Runner, θα παρήγαγε εντέλει αυτή την ανεξέλεγκτη αύξηση της ανισότητας, της εγκληματικότητας και της κοινωνικής απόγνωσης; […] (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Το κείμενο Beyond Blade Runner: Urban Control – The Ecology of Fear πρωτοδημοσιεύεται το Δεκέμβριο του 1992 στο New Jersey, στην σειρά εκδόσεων του Open Magazine. Παρά τον σκόπιμα κινηματογραφικό τίτλο του αποτελεί άμεση κριτική αντίδραση του Μ. Davis στο νέο πολεοδομικό και χωροταξικό σχέδιο της πόλης του Λος Άντζελες. Υπερβαίνοντας γρήγορα το φιλμ ο Davis, δημιουργεί την αφορμή για μια εις βάθος ανάλυση των συντελούμενων αλλαγών της χωροταξικής πολιτικής στο Λος Άντζελες της νέας χιλιετίας. Δύο καθοριστικά γεγονότα οδήγησαν στη συγγραφή του κειμένου: η εξέγερση (riot) της άνοιξης του ’92 που μεταβάλουν το Λος Άντζελες σε πεδίο μάχης προκαλώντας την επέμβαση τακτικού στρατού στο κέντρο της πόλης καθώς και η δημοσίευση του “Στρατη-γικού Σχεδίου του Downtown”, της χωροταξικής μελέτης για το πολυεθνικό Λος Άντζελες της Νέας Χιλιετίας. Στο Beyond Blade Runner, ο Davis επικεντρώνει την κριτική του στα εκφυλιστικά αστικά φαινόμενα – την ιδιωτικοποίηση του δημόσιου χώρου και την τεχνητά καλλιεργούμενη υστερία της “ασφάλειας”, που ενισχύει την γκετοποίηση και την ταξική πόλωση. (Από την παρουσίαση της έκδοσης)

BETON ARME

bookstore — Mon, 14 Dec 2020 08:35:36 +0000

ΑΠΟΔΟΜΩΝΤΑΣ (ΓΙΑ ΛΙΓΟ) ΤΟΝ ΜΙΛΙΤΑΡΙΣΤΙΚΟ ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟ

Η ΑΘΕΡΑΠΕΥΤΗ ΝΕΚΡΟΦΙΛΙΑ ΤΟΥ ΡΙΖΟΣΠΑΣΤΙΚΟΥ ΠΑΤΡΙΩΤΙΣΜΟΥ

bookstore — Mon, 14 Dec 2020 08:30:25 +0000

Ο Α.Γ., στο βιβλίο αυτό εξετάζει πώς, μετά την ενδοεθνική σύγκρουση της δεκαετίας του ’40, η ελληνική αριστερά, και η ελληνική κοινωνία στο σύνολο της, οδηγήθηκε σε μία συγκρότηση της υποκειμενικότητας με βάση τη θυματοποίηση – την εξύμνηση των απωλειών, της θυσίας, της οδύνης. Για το λόγο αυτό στρέφει τα κριτικά του βέλη προς την αριστερή διανόηση, τους ποιητές, συνθέτες και ιστορικούς και καταδεικνύει το ρόλο τους στη συγκρότηση της “αριστερής κουλτούρας”. Αντλώντας από την πρόσφατη εμπειρία του “κινήματος των κινημάτων”, ανιχνεύει τρόπους για να ξεφύγουμε από αυτή την κυριαρχία των αρνητικών ή θλιβερών παθών (Σπινόζα) και να ανοιχτούμε σε μια πρακτική αντάξια της τάσης του κομμουνισμού (Μαρξ). Δηλαδή σε μια πρακτική ανάλογη με την ενέργεια του υλιστή, ο οποίος “πηδάει στο τραίνο χωρίς να ξέρει από πού έρχεται και που πηγαίνει” (Αλτουσέρ), μια πρακτική αντάξια της “αντίστασης που έρχεται πρώτα” (Φουκώ / Ντελέζ) και της “ακατανίκητης ελαφρότητας και χαράς του να είσαι κομμουνιστής” (Χάρτ / Νέγκρι), ενάντια στο βάρος, στο μαζοχισμό και τη σοβαροφάνεια τού να περιφέρεις ένα άταφο πτώμα αξιώνοντας να σε χειροκροτήσουν γι’ αυτό. (Από την παρουσίαση της έκδοσης)

Η ΖΩΗ ΧΩΡΙΣ ΕΜΕΝΑ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:29:50 +0000

Το κείμενο αυτό μελετά και εμπνέεται από τις ζωές ανθρώπων που συμμετείχαν σε ριζοσπαστικούς κινηματικούς χώρους από τα τέλη της δεκαετίας του ’90 και μέχρι το 2008, αλλά λόγω του φύλου και της σεξουαλικότητάς τους βίωναν τις ομάδες αυτές με όρους αποκλεισμού. Το κεντρικό επιχείρημα του κειμένου είναι ότι οι πολιτικοί χώροι του ανταγωνιστικού κινήματος αποτέλεσαν οι ίδιοι πεδία και μηχανισμούς κατασκευής του φύλου, ενώ τα έμφυλα υποκείμενα που αποκλείονταν από αυτούς ή συμπεριλαμβάνονταν με προϋποθέσεις έδειχναν τα όρια του πολιτικού σώματος. Αποτελεί ένα σχόλιο στο περιεχόμενο που αποκτά η έννοια του πολιτικού μέσα στο ανταγωνιστικό κίνημα, ως αρρενωπή κατασκευή με περιγεγραμμένα όρια, αδιαπέραστη από την αποσταθεροποίηση που προκαλεί η ζωντανή κοινωνική ζωή, βασισμένη σε σχέσεις συγγενικού τύπου που διαχωρίζουν “εμάς” από τους “άλλους” και εμποδίζουν τη δημιουργία θεσμών και κανόνων που να ρυθμίζουν τις κοινωνικές σχέσεις με πολιτικούς όρους. Με αυτά τα δεδομένα, οι αποκλεισμοί είναι σύμφυτοι με την ίδια τη δομή του πολιτικού σώματος. Αυτοί και αυτές που αποκλείονται είναι όσες δεν χωρούν στον στρέιτ, λευκό, ανδρικό χαρακτήρα τους. (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)