ΔΩΔΩΝΗ – Locomotiva★Cooperativa

GEORG-WILHELM-FRIEDRICH HEGEL

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:33:49 +0000

Η θητεία μου στον Hegel δεν τελείωσε με την κατάθεση της διδακτορικής διατριβής μου στην Ιστορικο-Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βασιλείας την άνοιξη του έτους 1974· συνεχίστηκε και στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων και μάλιστα σε δύο πλέον επίπεδα -στο ερευνητικό και στο διδακτικό.

Δείγματα της συνέχειας αυτής αποτελούν οι μελέτες, που συνεκδίδονται στον ανά χείρας τόμο.

Νίκος Κ. Ψημμένος

Περιέχονται τα κείμενα:
– Πρόλογος
– Η κλασική παιδεία του νεαρού Hegel
– Δημήτριος Νικολίδης, ένας φίλος του νεαρού Hegel
– “Was ich mir vorgesetzt”: ο Hegel ως διάκονος της δέσποινας των επιστημών
– Το “Ding an sich” στη θεώρηση του Hegel
– Η διαλεκτική κυρίου και δούλου στον Hegel και στον Marx
– Der Βegriff der Objektivitat in Hegels Auffassung der vorsokratischen Philosophie
– Η Σοφιστική στην ιστορικοφιλοσοφική θεώρηση του Hegel
– “Το σταθερό σημείο, ωστόσο, της κίνησης ως κίνησης είναι το εγώ.”

Παράρτημα

1. Διαγράμματα παραδόσεων:

α) Η διαλεκτική του Hegel
β) Εισαγωγή στο πρόβλημα των σχέσεων κυρίου και δούλου

2. Μεταφράσεις
α) Κυριαρχία και δουλεία – Από την “Φαινομενολογία του πνεύματος” (1807)
β) Οι “Χαϊδελβεργιανές σημειώσεις” των παραδόσεων της ιστορίας της φιλοσοφίας

3. Η πρόσληψη της φιλοσοφίας του Hegel στον ελληνικό χώρο – Ανθολόγιο κριτικών αποτιμήσεών της

Πρώτες δημοσιεύσεις

ΦΑΙΝΟΜΕΝΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ 2

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:33:37 +0000

Στο έργο μου «Φαινομενολογία του πνεύματος» που κατά την έκδοσή του χαρακτηρίστηκε ως το πρώτο μέρος του συστήματος της επιστήμης, υιοθέτησα τη μέθοδο να ξεκινήσω από την πρώτη, απλούστατη εμφάνιση του πνεύματος, από την άμεση συνείδηση, και να αναπτύξω τη διαλεκτική αυτής της ίδιας ως το επίπεδο της φιλοσοφικής επιστήμης, η αναγκαιότητα του οποίου καταδείχνεται μέσα από τούτη την πρόοδο. (. . .) (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

ΤΟ ΦΙΝΤΑΝΑΚΙ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:33:29 +0000

Σε μια πλακιώτικη αυλή, λίγον καιρό πριν από τη μικρασιατική καταστροφή, θα γνωρίσει τον έρωτα η Τούλα, η φτωχή μοδιστρούλα, κόρη του ταχυδρομικού διανομέα κυρ-Αντώνη. Μόνο που ο αγαπημένος της, ο Γιάγκος, ένας άνεργος νεαρός κουτσαβάκης, θα την προδώσει για χάρη της προκλητικής Εύας, που εκτός από τα θέλγητρά της, διαθέτει χρήσιμες γνωριμίες, με τις οποίες θα εξασφαλίσει ίσως στον Γιάγκο κάποια δουλειά. Όμως η Τούλα περιμένει παιδί. Μπροστά στο οικονομικό αδιέξοδο και με την προτροπή της κυρα-Κατίνας που το επιτείνει, γιατί, προαγωγός καθώς είναι, βλέπει στο πρόσωπο της μικρής Τούλας το προσεχές θύμα της, θα νικηθούν οι ηθικοί ενδοιασμοί, τόσο της αθώας Τούλας, όσο και του πατέρα της. Ο τίμιος ταχυδρομικός διανομέας θα καταχρασθεί τα χρήματα που του εμπιστεύθηκε η υπηρεσία του και θα κινδυνεύσει να οδηγηθεί στη φυλακή. (ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

ΤΟ ΠΙΣΤΩΤΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ ΤΗΣ ΝΙΟΤΗΣ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:33:22 +0000

Το έχουμε αυτό, εμείς οι γυναίκες. Πιστεύουμε ότι ο έρωτάς μας έχει τη μαγική δύναμη να μεταμορφώνει και να μεταλλάσσει τους άντρες, λες και είναι υβρίδια που τα διασταυρώνουμε! Φταίνε βέβαια και τα παραμύθια, που μας τάιζαν κατά κόρο, όταν ήμασταν μικρές και ιδιαίτερα εκείνο, με την πριγκίπισσα και τον βάτραχο.
Πόσω μάλλον, στα πλαίσια μιας προεδρικής, αβασίλευτης δημοκρατίας, να πιστεύουμε με αφέλεια, στις υποσχέσεις κάθε αρσενικού, ότι θα μας έχει βασίλισσες όταν το μόνο που θέλει είναι να μας ρίξει στο κρεβάτι!
Καλύτερα λοιπόν ν’ αρχίσω από το τέλος του γάμου, που λένε πως είναι κι αυτό μια καινούργια αρχή. Αρχή μιας άλλης ζωής, μιας αφελούς ελπίδας, ότι η οβίδα δεν σκάει δυο φορές στην ίδια τρύπα! (Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΤΟ ΘΕΑΤΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΕΙΔΩΛΟ ΤΟΥ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:33:10 +0000

Οι θεατές των κινηματογραφικών λεσχών μπορούν να δουν σήμερα τον Αρτώ στο φιλμ Fait-Divers του Ωτάν – Λαρά (1922). Μια ευαίσθητη, σεραφική εφηβική μορφή.
Ο Αντονέν Αρτώ γεννήθηκε στη Μασαλία στα 1896, και πέθανε στο Παρίσι στα 1948.
Ύστερα από μια εφηβεία που την έσκιαζαν συμπτώματα σοβαρών νευρικών διαταραχών (αργότερα θα εκδηλωθούν αγριώτερα και με άγρια αποτελέσματα), ο Αρτώ φτάνει στα 1920 στο Παρίσι, όπου γνωρίζεται με το Θέατρο, τον Κινηματογράφο και τον κόσμο τους. Είχε την τύχη να συνεργαστεί με μεγάλα ονόματα: τον Ντυλλέν, τους Πιττοέφ, τον Ζουβέ.
Στα 1922 δημοσιεύονται τα πρώτα του ποιήματα στον “Μερκύρ ντε Φρανς”. Ήταν πρώτα απ’ όλα ποιητής. Έτσι επίστευε. […] (Από την εισαγωγή της έκδοσης)

ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΖΩΓΡΑΦΙΚΑ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:32:54 +0000

Μετά το φαγητό, στη ρεσεψιόν του ξενοδοχείου, σημειώνω τις εντυπώσεις της ημέρας ενώ συγχρόνως σχεδιάζω μερικές μορφές, αλλά κυρίως καταγράφω διάφορα χρώματα, μερικές περίεργες λάμψεις και ορισμένα ερεθίσματα, που θα προσπαθήσω να τα ενσωματώσω στον δικό μου τρόπο και στη δική μου αντίληψη ζωγραφικής. Σπάνια εμπνέομαι από τις ρεαλιστικές δυνατότητες ενός τόπου, αλλά από οτιδήποτε δημιουργείται μέσα μου συνειρμικά και επιλεκτικά. Από οτιδήποτε με συγκινεί και με συναρπάζει, ακόμα κι από ήχους, από υφάσματα που ανεμίζουν, από πουλιά που πετούν ή που κουρνιάζουν σε κόγχες των ξεθωριασμένων σπιτιών. Πάντα σέρνομαι μέσα στα παζάρια, στις φρουταγορές, σε ναούς, σε μουσεία και σε θέατρα, ανακαλύπτοντας τις ιδιαιτερότητες και τις αξιοσύνες αγνώστων αισθήσεων, γνώσεων και γεύσεων.
Απολαμβάνω τα ταξίδια μου περισσότερο γευστικά, ζωγραφικά, μουσειακά και ονειρικά, παρά με τη ρεαλιστική τους υπόσταση και τη χειροπιαστή τους πραγματικότητα. Η πραγματικότητα μου δημιουργεί φανταστικές προθέσεις και ερεθίσματα, τα οποία λειτουργούν κατόπιν στη ζωγραφική μου σαν εναύσματα καλλιτεχνικής εγρήγορσης και έμπνευσης. (Απόσπασμα από το ταξίδι “Απόκρυφο μαγικό Περού”, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

ΣΤΑΛΙΝ, ΜΙΑ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:32:39 +0000

Ο ΤΡΑΓΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:31:54 +0000

“Η προσωπική μου αίσθηση, πολύχρονη και πολυδύναμη στο τραγικό θέατρο, μου επιτρέπει να διαβεβαιώσω πως η γνώση σου της τραγωδίας και η βαθύτατη κατανόησή της, η ποιητική της έξαρση, είναι ταυτόσημα με την ανάγκη της προσπάθειάς μου να ζω το τέλος σαν τον Οιδίποδα του Κολωνού και που νοητικά τον διετύπωσες μεταφυσικά και που γι’ αυτό θα σου είμαι ευγνώμων αιωνίως, σαν τον Σοφοκλή τον ίδιο. Με θερμή αγάπη». (Αλέξης Μινωτής, Αθήνα 14 Οκτωβρίου 1990, από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου)

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΓΩΔΙΑΣ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:31:40 +0000

Το τραγικό δράμα μάς διδάσκει ότι οι σφαίρες του λογικού, της τάξης και της δικαιοσύνης είναι τρομακτικά πεπερασμένες κι ότι καμία πρόοδος στην επιστήμη μας ή στα τεχνικά μας μέσα δεν κατορθώνει να μεταθέσει τα περιορισμένα όριά τους. Έξω και μέσα από τον άνθρωπο υπάρχει το “άλλο” του κόσμου. Δώστε του όποιο όνομα σας αρέσει: αόρατο ή κακόβουλο θεό, τυφλή μοίρα, επιταγές της κόλασης ή ωμή λύσσα του κτηνώδους αίματός μας. Αυτό το “άλλο” μάς στήνει καρτέρι στα σταυροδρόμια. Μας περιγελά και μας αφανίζει. Σε ορισμένες σπάνιες περιπτώσεις, μετά την καταστροφή, μας οδηγεί σε μια ακατανόητη λύτρωση. Ξέρω πως τίποτ’ απ’ όλα αυτά δεν αποτελεί ορισμό της τραγωδίας. Όμως, δεν θ’ αποτελούσε ορισμό τραγωδίας κι οποιοσδήποτε αφηρημένος προσδιορισμός. Όταν λέμε “τραγικό δράμα” ξέρουμε περίπου για τι μιλάμε. Όχι ακριβώς, βέβαια, αλλά η φράση “τραγικό δράμα” είν’ αρκετή για να μας κάνει να καταλάβουμε με τι έχουμε να κάνουμε».
(ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)

ΚΡΙΤΙΚΑ ΣΤΟ ΣΟΛΩΜΟ

locomotiva — Sun, 17 Nov 2019 07:30:56 +0000

«Ο Σολωμός είναι λοιπόν “εθνικός ποιητής” με την έννοια που έχει η περίφραση αυτή στην Ευρώπη στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα, ιδιαίτερα για τα μικρότερα έθνη που αναζητούν την “εθνική” ανεξαρτησία τους, αλλά και για μερικά μεγαλύτερα (Γερμανία, Ιταλία) που επιδιώκουν την “εθνική” τους ενότητα. Στην εποχή εκείνη ο όρος “ποίηση” έχει ακόμη το εύρος του όρου «λογοτεχνία». Η «εθνική λογοτεχνία», η “Nationalliteratur” όπως την είχαν πει ήδη από τα 1780 οι Γερμανοί, συνοδεύει δηλαδή και συνεκφράζει την “εθνογένεση” που συνοδεύει την ανοδική πορεία της (πρωτο)αστικής τάξης προς την κρατική της αποκατάσταση στα όρια του “εθνικού κράτους”. Πραγματικά, αυτόν ακριβώς το ρόλο για τον Σολωμό είχε προδιαγράψει ο Σπ. Τρικούπης, όταν τον προσηλύτιζε (τέλη 1822/αρχές 1823) στην “εθνική υπόθεση” :προορισμός του Σολωμού ήταν να “έβγει θεμελιωτής νέας φιλολογίας (λογοτεχνίας) στην Ελλάδα”. Ο Σολωμός είναι δηλαδή “ομόλογος” των συγχρόνων του εκείνων ευρωπαίων ποιητών (λογοτεχνών) του πρώτου μισού του 19ου αιώνα, που το έργο τους αποτελεί ένα ορόσημο και μια αφετηρία για τη δημιουργία μιας νεότερης, αστικοεθνικής, και με την έννοια αυτή “ρομαντικής”, λογοτεχνίας στις χώρες τους, όπως ο Foscolo και ο Manzoni στην Ιταλία, ο Puskin στη Ρωσία, ο Mickiewicz στην Πολωνία, ο Petofi στην Ουγγαρία και ο Oelenschlager στη Δανία».
(ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΣΤΟ ΟΠΙΣΘΟΦΥΛΛΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟΥ)